اطلاعات عمومی پزشکی

دانستنی های تنگی مقعدی

تنگی مقعدی

مقعد آخرین بخش دستگاه گوارش در موجودات زنده می باشد. باریکی بیش از حد عضله لوله ای مقعد به صورتی که قادر به انجام عملکرد خود به طور طبیعی نباشد، پزشکان از آن به عنوان تنگی مقعدی یاد می کنند. به عبارت دیگر باریک شدن کانال مقعد درست قبل از اسفنکتر مقعدی (اسفنکتر داخلی و خارجی) را تنگی مقعدی می نامند.

تنگی مقعد دفع مدفوع را مشکل می کند. و در صورت عدم درمان عوارض جدی را به همراه دارد. به دلیل اینکه عضلات مقعد برای سهولت در دفع مدفوع منبسط و منقبض می شوند، تنگی مقعدی رخ می دهد. تنگی مقعدی که زیاد شایع نیست ممکن است ریشه اکتسابی یا وراثتی داشته باشد. عمل های جراحی هموروئید، شقاق مقعدی و فیستول از عوامل ایجاد تنگی مقعدی اکتسابی هستند. عملکرد نادرست مقعد در دفع مدفوع بیماری بواسیر را در پی دارد. برای جلوگیری از عوارض جراحی شقاق و هموروئید توصیه می شود از لیزر پرتوان به جای تیغ جراحی استفاده شود.

تنگی مقعد اکتسابی می تواند بر اثر بروز زخم شقاق و تحریک اسفنکتر مقعد نیز ایجاد شود. اگر دهانه مقعد زخم باشد همزمان با دفع مدفوع دهانه مقعد تحریک شده و تنگ می شود.

علل تنگی مقعدی

چه عواملی باعث تنگی مقعد می شود؟

تنگی مقعدی می تواند نتیجه یکی از موارد زیر باشد:

  • عوارض ناشی از یک روش جراحی (اگر عمل های جراحی با لیزر های قدرت بالا و توسط متخصص جراحی و لیزر با تجربه انجام شود، تنگی مقعدی رخ نمی دهد.)
  • عفونت شدید خون که اعضای بدن را به خطر می اندازد.
  • از دست دادن خون در ناحیه خاصی از بدن.
  • استفاده بیش از حد از ملین ها
  • مصرف بیش از حد داروهای ارگوتامین
  • ایدز و بیماری های وریدی
  • عفونت ناشی از آمیب آنتاموبا هیستولیتیکا
  • بیماری التهابی روده (اختلال یا التهاب روده بزرگ و روده کوچک)، (بیماری کرون التهابی)
  • بدخیمی ها
  • علل شایع تنگی مقعد، جراحی های شقاق مقعدی ، هموروئید و فیستول مقعدی می باشند.
  • درمان دیر هنگام فیشر یا شقاق مقعد

علائم تنگی مقعدی چیست؟

علائم تنگی مقعدی بسته به شدت تنگی ممکن است متفاوت باشند، از جمله این عوامل:

  • یبوست و مدفوع کم حجم
  • حرکات روده ای دردناک و اتساع روده بزرگ
  • مدفوع هایی که به سختی دفع می شوند، باریک هستند و مانند گلوله از هم جدا می شوند.
  • دیدن خون قرمز روشن در توالت (خونریزی مقعدی)
  • نفخ شکم

یک نوع تنگی مقعدی که در اثر بیرون زدگی مخاط رکتوم و به وجود آمدن اسکار مشاهده می شود، تنگی مقعدی دفرمیتی نام دارد.

آیا تنگی مقعدی درمان می شود؟

برای انجام مراحل درمان، بیمار بعد از مشاهده علائم تنگی مقعدی باید به متخصص جراحی عمومی و لیزر مراجعه کند، جراح یا معاینه چشمی و انگشتی انجام می دهد یا عکس ام آر آی (در صورت داشتن زخم در ناحیه مقعد) تجویز می کند.

بهترین روش درمان تنگی مقعدی پیشگیری از عوامل خطرزای بروز تنگی مقعد است. اما همیشه نمی توان از بروز تنگی مقعدی جلوگیری کرد. درمان تنگی مقعدی باید پس از بررسی کامل صورت گیرد و علت آن مشخص شود. و با توجه به اینکه تنگی مقعدی کم، متوسط یا زیاد باشد، جهت درمان تصمیم گیری می شود.

برخی اقدامات درمانی معمول عبارتند از:

  • استفاده از مکمل های فیبردار
  • استفاده از غذاهای فیبردار جهت نرم کردن مدفوع
  • استفاده از نرم کننده های مدفوع یا ملین های نرم کنند که رطوبت را به مدفوع اضافه می کنند.
  • گشاد کردن با انگشت( تنگی خفیف)
  • اسفنکتروتومی، روشی که در آن به وسیله جراحی، عضله اسفنکتر مقعدی بریده می شود تا کانال مقعدی باز شود.

روش های جراحی برای کاهش تنگی مقعدی کدامند؟

در مراحل اولیه دارو درمانی و استفاده مناسب از ملین ها و رژیم غذایی پر فیبر توصیه می شود. در صورتی که بیمار از دارو درمانی تنگی مقعدی نتیجه نگیرد روش های جراحی و لیزر پیشنهاد می شود.

روشی که برای رفع تنگی مقعدی انجام می شود، آنوپلاستی نام دارد. بهترین روش آنوپلاستی با لیزر پرتون توسط متخصص جراحی و لیزر انجام می شود. تنوع زیادی در این روش وجود دارد و بسته به اندازه و ساختار تنگی یکی از آنها انتخاب می شود. درصورتی که علت ایجاد تنگی مقعدی، شقاق مقعدی باشد، عمل جراحی اسفنکتروتومی ارجحیت دارد.

درصورت بروز تنگی مقعدی در اثر هموروئید، راه درمان، هموروئیدکتومی می باشد. نکته قابل توجه این است که جراحان استفاده از لیزر پر توان جهت درمان تنگی مقعدی را نسبت به روش های دیگر، مفید می دانند زیرا عوارض بعد از درمان را بسیار کاهش می دهد.

بعد از جراحی تنگی مقعدی، چه نکاتی باید رعایت شود؟

  • تا ده روز اجسام سنگین بلند نکنید.
  • مرتب دوش بگیرید.
  • از نشستن مستقیم روی ناحیه جراحی خودداری کنید.
  • رژیم غذایی منظم داشته باشید.
  • هشت لیوان آب در روز بنوشید.
  • مصرف داروهای خود را با مشورت پزشک معالج شروع کنید.

نکته های که باید افراد دارای تنگی مقعدی به آن ها توجه کنند:

  • بعضی اوقات بیماران برای تسکین موقتی به استفاده بیش از حد از ملین ها متوسل می شوند. مصرف بیش از اندازه ملین ها منجر به بروز اسهال و در نهایت تشدید بیماری می شود.
  • تنگی مقعد می تواند یک بیماری ناتوان کننده باشد و از بسیاری جهات بر کیفیت زندگی بیمار تأثیر بگذارد.
  • مراجعه به پزشک متخصص جراحی و لیزر را جهت معالجه در اولویت قرار دهید.

برای درمان تنگی مقعدی ابتدا به پزشک متخصص جراحی و لیزر مراجعه کنید، بعد از معاینه توسط متخصص، داروها و درمان های تجویز شده را انجام دهید. انجام جراحی بستگی به شدت تنگی مقعدی دارد. نکته ای که باید به آن توجه شود، انجام جراحی حتما توسط جراح متخصص انجام شود تا علاوه بر درمان صد در صدی از عوارض بعد از جراحی در امان باشید.

سوالات متداول تنگی مقعدی

1-آیا در صورت داشتن تنگی مقعدی می توان از پماد استفاده کرد؟

خیر، سعی کنید خود درمانی انجام ندهید. حتما باید به پزشک معالج و متخصص جراحی مراجعه کنید تا معاینه دقیق صورت بگیرد و درمان مرتبط با مشکل شما انجام شود.

2-دوره درمان تنگی مقعدی چه زمانی طول می کشد؟

طول دوره درمان بستگی به این دارد که تنگی مقعدی شما چقدر وسعت داشته و از چه نوع درمانی برای آن استفاده شده باشد. اگر تنگی مقعدی بسیار خفیف باشد می تواند یک درمان سرپایی برای آن انجام داد. معمولا دارو درمانی طی یک هفته جواب می دهد.

3-آیا هزینه درمان تنگی مقعدی سنگین است؟

هزینه درمان تنگی مقعدی بستگی به میزان تنگی مقعدی و نوع درمان دارد. در صورت مراجعه به جراح متخصص بیماری شما ممکن است با ساده ترین راه ها درمان شود. معمولا لیزر تنگی مقعدی بالاترین هزینه را دارد.

4-آیا در صورت استفاده از لیزر برای درمان تنگی مقعدی، درد و سوزش کاهش پیدا می کند؟

بله، در صورت انجام عمل لیزر توسط متخصص جراحی و لیزر ماهر شما بهترین نتیجه را جهت درمان دریافت می کنید و سوزش و درد بهبود می یابد.

5-در صورت داشتن چند روز یبوست می توان نتیجه گرفت که دچار تنگی مقعد شده ایم؟

خیر، در اینصورت ابتدا رژیم تغذیه ای خود را تغییر دهید، اگر مشکل حل نشد و علائم دیگر هم مشاهده کردید آن وقت به متخصص جراحی مراجعه کنید تا معاینه صورت بگیرد.

6-آیا ممکن است بعد از درمان تنگی مقعدی، مشکل برطرف نشود؟

اگر درمان توسط متخصص جراحی با تجربه انجام شود و بعد از درمان مراقبت های لازم انجام شود، مشکل بصورت کامل برطرف می شود.

author-avatar

درباره دکتر زهرا سعادتی

دکتر زهرا سعادتی متخصص جراحی عمومی فارغ التحصیل ۱۳۷۸ از دانشگاه شهید بهشتی تهران و دارای بورد تخصصی هستند. ایشان دوره های لیزر را در کشومان ایران و کشورهای روسیه و ترکیه گذرانده اند و سابقه طولانی در زمینه درمان و جراحی با لیزر دارند. تلفن تماس با مطب 02122761600 و 02122766853

28 thoughts on “دانستنی های تنگی مقعدی

  1. مهدی گفت:

    خانم دکتر تنگی مقعد را با لیزر میتونید درمان کنید؟

    1. دکتر زهرا سعادتی گفت:

      سلام بله بعد از تشخیص علت تنگی مقعد با استفاده از لیزر پرتوان یا دارو درمانی مشکل تنگی مقعد قابل درمان است.

  2. مهسا گفت:

    سلام وقت بخیر .من حدود ۱۰ سال پیش عمل بواسیر داشتم الان دچار تنگی مقعد شدم.یعنی باید دوباره عمل کنم ؟

    1. سلام الزاما خیر. ابتدا به یک متخصص جراحی مراجعه کنید تا علت تنگی مقعد را مشخص کنند. معمولا علت بیماری زخم شقاق است که با اقدام به موقع می توانید با تغییر رژیم غذایی و مصرف دارو به درمان نهایی دست یابید.

  3. علی گفت:

    من چند بار این کارو انجام دادم و هیچ دردی ندارم برا تنگ شدن باید چی کار بکنم؟؟

    1. سلام چه کاری را انجام دادین. برای تنگ کردن مقعد بیماران دچار دیلاته شدن مقعد یا گشادی مقعد جراحی با لیزر پرتوان پیشنهاد می شود.

  4. سحر. گفت:

    سلام من دچار شقاق معقدی شدم و چن وقته حس میکنم دچار تنگی معقدی هم شدم و میخواستم بپرسم لیزر هم تنگی و هم شقاق رو درمان میکنه؟

    1. سلام بله بعد از برداشتن زخم شقاق با لیزر مشکل تنگی مقعدی هم حل خواهد شد.

  5. ال گفت:

    سلام خانم دکترمن بعد از زایمان طبیعی سخت دچار تنگی مقعد شدام به طوری که نزدیک هفت ساله به راحتی نمیتونم به راحتی عمل دفع رو انجام بدم باید از ملین و به سختی انجام بشه انگار باز شدن مقعد دست من نیست تقریبا هیچ اختیاری روش ندارم دکتر هم رفتم گفتن احتمالا افتادگی لگن داری با یک سری ورزش تقریبا یه چند روزی در حد ۱۰ درصد خوب شدام اما باز مشکل دارم لطف کنید راهنمایی کنید دردم چیه چیکار کنم ؟؟؟؟

    1. سلام اگر مشکل تنگی مقعد شما به دلیل آسیبی که به عضله و بافت دهانه مقعد رسیده است باشد می توان با لیزر پرتوان درمان شما را انجام داد. لطفا با مطب تماس بگیرید تا برای شما وقت ویزیت هماهنگ کنند.

  6. میلاد گفت:

    سلام و وقت شما بخیر
    من مشکل فیستول داشتم و با لیزر co2 جراحی شدم و شکر خدا با توجه به گذشت ۵ ماه از عمل بیماری برنگشت
    اما مشکلی که الان دارم تنگ شدن کانال مقعد هستش به این صورت که هنگام دفع به خوبی مقعد باز نمیشه و در هر بار دفع سوزش کمی رو احساس میکنم
    امکانش هست بدونه عمل و به وسیله دارو این تنگی کانال از بین بره؟
    ممنون میشم پاسخ بدید

    1. سلام احتمالا هنوز زخم دارید. از جراح معالج خود بخواهید برای شما دارو تجویز کنند. شربت ملین هم حتما مصرف کنید که اصلا یبوست نگیرید.

  7. مهران گفت:

    سلام خانم دکتر الان من دوبار عمل مقعدی انجام دادم. یکبار بیرونی یک بار داخلی. و الان برای بارسوم دوباره عمل انجام دادم. همورویید و فیستول داشتم. الان مقعدم تنگ شده. بعد از هربار اجابت مزاج ماهیچه های بیرونی مقعدم. به هم میچسبه و سوزش خیلی زیادی دارم. قطر مدفوعم نازک شده. پیش دکتری که عملم کرده رفتم. ولی میگه باید با لوله ازمایشگاه سایز درشت هر روز چندبار داخل مقعدت کنی ولی نمیتونم و به شدت درد داره. از کارو زندگی افتادم. نمیتونم درست بشینم. یا راه برم. خواهش میکنم راهنماییم کنید. ممنون از شما

    1. سلام ممکن است درحین انجام این کار دچار آسیب شوید. بدون معاینه نمی توانم نظر بدهم. از مطب وقت ویزیت بگیرید.

  8. مهدیفر گفت:

    باسلام و احترام،۵ سال قبل عمل همروئید گرید ۴ انجان دادم پس از ۶ ماه، بدلیل شقاق در روده بوتاکس تزریق شد این دو باعث تنگی اسفنگتر شد و مشکلات زیادی برایم ایجاد نموده ،تحت نظر پزشک خود به انجام فیزیو تراپی مقعدی مبادرت نموده و پیوسته از ملین استفاده می کنم.درحال حاضر که به دلیل ابتلا به کرونا فیزیوتراپی قطع شده مشکلات من تشدید شده.دکترم معتقد است عمل جراحی برای سن من (۶۰سال) مناسب نیست نظر شما چیست

    1. سلام شما باید معاینه شوید.ممکن است بتوان با لیزر پرتوان تنگی مقعد را برطرف کرد. بدون معاینه نمی توان نظر قطعی داد. اگر تهران تشریف ندارید از مطب وقت ویزیت آنلاین بگیرید.

  9. *** گفت:

    سلام،من در بچگی بیماری آنوس ایمپرفوره داشتم وجراحی شدم.ازبچگی یادم میاد که مشکل اجابت مزاج داشتم ولی الان یه چند وقتی میشه این مشکل خیلی زیاد شده وکاملا احساس میکنم دچار تنگی مقعد شدم،اونم خیلی شدید.لطفا بگین من چیکار باید بکنم من همیشه یبوست های خیلی طولانی دارم درحدچند ماه،آیا بالیزر یاجراحی خوب میشم؟

    1. سلام جراحی با لیزر فقط برای رفع تنگی مقعد کاربرد دارد و برای درمان یبوست باید به یک متخصص گوارش، متخصص تغذیه یا متخصص فیزیوتراپ ناحیه لگن مراجعه کنید. اگر مشکل یبوست را حل نکنید بعد از لیزر هم مجدد به بیماری های مقعد دچار می شوید.

  10. امیرعلی گفت:

    سلام خانوم دکتر ، من 30سالمه و چند سالی هست بیشتر موقع ها مدفوع شل و حالت اسحالی دارم و حجمش خیلی کمه و خیلی طول میکشه با اینکه شل هست کم کم میاد قبلا چند باری متخصص رفتم ولی متوجه نشدن ، بنظر شما خدای نکرده بیماری خاصی هست؟

    1. سلام شما ابتدا باید توسط یک متخصص جراحی عمومی یا متخصص جراحی و لیزر معاینه شوید که آیا دچار شقاق و یا زخم در ناحیه مقعد هستید یا خیر. اگر مشکلی در ناحیه مقعد وجود نداشته باشد باید به یک متخصص گوارش مراجعه کنید. رژیم غذایی پر فیبر داشته باشید و از مصرف خوراکی های مسهل خودداری کنید.

  11. احمدی گفت:

    سلام و خسته نباشی خانوم دکتر من ۳۰سالمه ی مدتی هست که بعد متفوع موقع شستشو مقعد هر چی میشورم چرب و بدبوع هست دلیل چی میتونه باشه البته نزدیک ۱سال میشه اعتیادم دارم به شیره تریاک

    1. سلام ابتدا باید به یک متخصص جراحی عمومی یا متخصص جراحی و لیزر مراجعه کنید تا مطمئن شوید که عفونت و آبسه و یا فیستول مقعدی در ناحیه نباشد.

  12. امیر گفت:

    سلام خانوم دکتر من 30سالمه و به دلیل خشکی مقعد یا تنگی مقعد قبل متفوع با شلنگ کمی آب وارد مقعد میکنم تا روان بشه با اینکه شل هست متفوع ولی یا نمیاد یا بلقمه خیلی اذیتم دکتر رفتم دارو داده بود چند سال پیش ولی هیچ فرقی نکرد ممنون میشم کمکم کنید

    1. سلام به یک متخصص جراحی عمومی مراجعه کنید. اگر دچار زخم شقاق مقعدی شده باشید برای شما دارو تجویز می شود. در مراحل پیشرفته که دارو درمانی شقاق جواب نمی دهد لیزر شقاق توسط یک متخصص جراحی و لیزر ماهر پیشنهاد می شود.

  13. فاطمه گفت:

    سلام خانم دکتر ی چند ماهی است برای دفع دچار مشکل شدم یعنی ی ماه خوبه روزی یک بار دفع دارم ولی ی ماه نه.احساس میکنم موقع خروج مدفوع قسمت انتهایی مقعدم به شدت منقبض میشه و اجازه خروج نمیده اصلا دست خودم نیست.متخصص زنان معاینه کرد گفت چیزی نیست و پماد آنتی همورویید داد ولی احساس میکنم بدتر شدم و از بیرون که به مقعدم دست میزنم احساس سفتی میکنم.من در طی بارداری در قسمت خارجی مقعد خیلی کم بیرون زدگی داشتم که در زایمان بیشتر شد.
    نمیدونم مشکلم چیه لطفا راهنمایی کنید

    1. سلام از مطب وقت ویزیت ویزیت بگیرید. احتمالا دچار زخم داخلی و شقاق شده اید. بعد از معاینه برای شما داروی مناسب تجویز می شود.

  14. ابراهیمی گفت:

    سلام خانم دکتر نزدیک به یکساله که دچار تنگی مقعد شدم و روده هام کامل تخلیه نمیشه به متخصص جراح مراجعه داشتم گفتند فیشر هست دارو گوارش ازجمله لاکسی ژل دادند کمی بهتر شد که گفتند احتیاج بعمل نیست ولی دارو قطع کردم مجددا همونطور هست روده تخلیه نمیشه و سوزش دارم
    ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

    1. سلام شما باید علاوه بر داروی ملین از یک پماد مناسب برای ترمیم زخم شقاق نیز استفاده کنید. بهتر است به یک متخصص تغذیه نیز مراجعه کنید تا به جای داروی ملین برای شما غذاهای ملین و پرفیبر تجویز کنند..

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *