تشخیص بواسیر در کودکان: علائم و روش‌ ها

آخرین به روزرسانی می 5, 2026

بیماری بواسیر مخصوص بزرگسالان نیست، خردسالان، بچه ها و کودکان نیز به این بیماری مبتلا می شوند. آگاهی والدین از نشانه های این بیماری و نحوه تشخیص بواسیر در کودکان بسیار مهم است. چون بسیاری از کودکان ممکن است از بیان مشکلات خودداری کنند یا آنها را نادیده بگیرند.

در ادامه این مطلب به مهم ترین علائم بیماری هموروئید و نحوه تشخیص بواسیر در کودکان می پردازیم. همچنین اقداماتی که منجر به کم شدن خطر بواسیر برای کودکان می گردد را بررسی می کنیم.

آیا بواسیر در کودکان متفاوت از بزرگسالان است؟

خیر، شرایط ایجاد و پیشرفت بیماری بواسیر در کودکان و بزرگسالان مشابه است. این بیماری دارای دو نوع است: 1-بواسیر داخلی 2-بواسیر خارجی. بواسیر داخلی چهار مرحله دارد و در داخل کانال مقعد ایجاد می شود. در مراحل ابتدایی غالبا نشانه خاصی ندارد، به همین دلیل دیرتر از بواسیر خارجی بیمار متوجه آن می شود. اما بواسیر خارجی در اطراف مقعد ظاهر می شود و قابل لمس و مشاهده است. همچنین علائمی چون درد، خارش و احساس ناراحتی در ناحیه نشیمنگاه را زود تر و شدید تر ایجاد می کند.

مهم ترین علائم بواسیر در کودکان

موارد زیر شایع ترین علائم بواسیر در کودکان هستند:

• خونریزی: مشاهده خون به شکل مدفوع خونی، دستمال توالت خونی یا خارج شدن چند قطره خون از مقعد در هنگام دفع، بارزترین نشانه بواسیر است. خون کاملا تازه و روشن بدون لخته و تیرگی است. چون نقطه شروع خونریزی در انتهای دستگاه گوارش می باشد. خون لخته و تیره مربوط به قسمت های بالاتر روده است.
• مشکل در دفع: کودک برای اجابت مزاج مدت زیادی در دستشویی می نشیند، دفع با گریه یا ناراحتی همراه است.
• ظاهر شدن یک توده نرم گوشتی در اطراف یا انتهای مقعد: این توده در ابتدا کوچک است و به مرور زمان بزرگ تر می شود. در بواسیر داخلی درجه یک، دو و سه هنگام اجابت مزاج ظاهر می شود. دقت کنید که در بواسیر داخلی درجه یک و دو شما نمی توانید توده بواسیر را با چشم ببینید.

در واقع علائم بواسیر در کودکان و بزرگسالان از لحاظ پزشکی تا حد زیادی مشابه است. اما کودکان ممکن است به علائم توجه کمتری نماید یا از بیان آن خجالت بکشند. بنابراین والدین باید از نشانه های این بیماری کاملا آگاه باشند. بواسیر با گذشت زمان بدتر می شود و درمان این بیماری در مراحل پیشرفته آن سخت تر و پر هزینه تر است.

تشخیص بواسیر در کودکان توسط پزشک

بیماری هایی مانند عفونت و شقاق مقعد دارای علائمی مشابه با بواسیر هستند. بنابراین برای تشخیص بواسیر در کودکان نباید فقط به علائم ایجاد شده تکیه کنید. تشخیص قطعی بواسیر و تمایز آن از سایر بیماری های مقعدی باید توسط پزشک صورت بگیرد. پزشک با مشاهده و در صورت لزوم انجام کولونوسکوپی نظر نهایی را می دهد. در بیشتر موارد برای تشخیص نیازی با آزمایشات تخصصی نیست مگر اینکه توده ایجاد شده مشکوک به بیماری های جدی تر مانند سرطان باشد.

کدام کودکان بیشتر در خطر بروز بواسیر هستند؟

کودکانی که به صورت مکرر یا طولانی مدت دچار یبوست می شوند، عادت کرده اند هنگام دفع زور بزنند، زمان طولانی در دستشویی می نشینند، رژیم غذایی کم فیبری دارند و به اندازه کافی آب نمی نوشند در خطر بروز بواسیر هستند.

این را بدانید که هموروئید یک بافت طبیعی است که به صورت یک بالشتک در انتهای دستگاه گوارش و رکتوم قرار دارد و به دفع راحت تر مدفوع کمک می کند. فشار زیاد به بافت هموروئید زمینه بیماری بواسیر را فراهم می کند. تمام موارد بالا به صورت غیر مستقیم (ایجاد یبوست) یا مستقیم وجب فشار بیشتر به بافت هموروئید می شود.

چطور مانع بروز بواسیر در کودکان شویم؟

تشخیص بواسیر در کودکان بسیار با اهمیت است، اما مسئله مهمتر پیشگیری از این بیماری می باشد. با رعایت چندین نکته زیر که اغلب ساده هستند، می توانید تا حد زیادی خطر بروز بواسیر را در کودک کم نمایید:

• نوشیدن مقدار کافی مایعات.
• گنجاندن سبزیجات و میوه در رژیم غذایی.
• آموزش استفاده صحیح از توالت: زور نزدن، نماندن زیاد در دستشویی.
• تخلیه به موقع روده: نگهداشتن مدفوع باعث یبوست می شود که از عوامل اصلی بواسیر است. مراجعه منظم و به موقع به دستشویی حداقل روزی ۲ بار ضروری است.
• بلند نکردن اجسام سنگین.
• تحرک و داشتن فعالیت بدنی کافی.
• دقت کنید که کدام خوراکی ها باعث یبوست و کدام خوراکی ها برای بهتر کار کردن شکم کودک مناسب است. زیرا پاسخ دستگاه گوارش افراد به خوراکی های مختلف شدت و انداره های متفاوتی دارد.

نسبت شیوع بواسیر در بزرگسالان و کودکان

بواسیر غالبا در افراد بزرگ سال دیده می شود و بروز آن در کودکان بسیار کمتر است. بزرگسالان به دلیل وضعیت شغلی که باعث نشستن های طولانی و یا بلند کردن اجسام سنگین می شود در خطر بیشتری برای ابتلا به بواسیر هستند. همچنین با افزایش سن عضلات کف لگن ضعیف می شوند که به طور غیر مستقیم در بروز هموروئید دخیل است.

سخن نهایی

با وجود اینکه میزان بروز بواسیر در کودکان نسبت به بزرگسالان کمتر است اما همچنان این خطر برای کودکان وجود دارد. والدین باید از علائم بیماری های مقعدی کودکان کاملا آگاه باشند و با تشخیص به موقع علائم آنها مانع پیشرفت بیماری شوند. نکته مهم دیگر پیشگیری از بروز بیماری های مقعدی است که غالبا با رژیم غذایی ضد یبوست و داشتن ورزش منظم می توان به این هدف رسید.