نحوه استفاده صحیح از پماد برای کنترل خونریزی بواسیر

آخرین به روزرسانی می 5, 2026

پمادهای بواسیر در صورت استفاده صحیح می توانند در کنترل علائمی مانند خارش، سوزش، خونریزی سطحی و درد موثر باشند. دانستن نحوه استفاده صحیح از پماد بواسیر بسیار مهم است. چون هنگام استفاده از پماد بواسیر، خطر آسیب و انتقال عفونت به بافت هموروئیدی وجود دارد.

در این مطلب ضمن بیان مراحل انجام و نحوه استفاده صحیح از پماد بواسیر، به رایج ترین اشتباهات بیماران و آسیب های احتمالی از آن می پردازیم.

کنترل خونریزی بواسیر با پماد

 برای کنترل خونریزی بواسیر با پماد باید ابتدا چند مورد مهم را مشخص کنید:

1. بواسیر از نوع خارجی است یا داخلی؟
2. خونریزی زیاد و شدید است یا قطره ای؟
3. بواسیر در چه مرحله ای می باشد؟ 

پمادها به تنهایی برای درمان خونریزی شدید بواسیر موثر نیستند، همچنین نمی توانند بواسیر ترومبوزه را درمان  کنند. اما برای خونریزی کم می توانید از پمادهای حاوی مواد قابض، ضد تورم و ترمیم کننده بافت استفاده نمایید. بواسیر داخلی شدید (مرحله 3 و 4) نیاز به درمان های تخصصی مانند جراحی، و عمل لیزری بواسیر دارد و نمی توان با پماد آن را درمان نمود.

نحوه استفاده صحیح از پماد بواسیر

مراحل و نحوه استفاده صحیح از پماد بواسیر به صورت زیر است:

1. شستن دست ها
2. پوشیدن دستکش لاتکس پزشکی
3. اعمال با احتیاط پماد روی توده بواسیری (بواسیر خارجی) یا وارد کردن آن به داخل مقعد با گوش پاک کن (بواسیر داخلی) استفاده از اپلیکاتور توصیه نمی شود. زیرا به بافت ناحیه آسیب می رساند.
4. پوشاندن بواسیر خارجی با استفاده از گاز استریل وازلینه (نچسب)
5. دراز کشیدن کامل به مدت 5 تا 10 دقیقه
6. دور انداختن دستکش ها
7. شستن دست ها

در ادامه مهمترین نکات برای انجام درست مراحل بالا را آورده ایم:

پیشگیری از انتقال آلودگی و عفونت به بافت بواسیر

در صورت بروز عفونت در بافت آسیب دیده هموروئید، کنترل خونریزی بواسیر بسیار مشکل می گردد. پس اولین قدم جلوگیری از عفونی شدن بواسیر هنگام استفاده از پماد است. برای جلوگیری از عفونت باید چند نکته را رعایت کنید: شستن دست با آب وصابون قبل و بعد از استفاده از پماد، شستن مقعد با آب و استفاده از دستکش پزشکی یکبار مصرف (در صورت امکان).

شستن دست ها با صابون غیر معطر قبل و بعد از استفاده از پماد الزامی است

تخلیه روده قبل از استفاده از پماد

برای اینکه پماد اثر دارویی و موثر خود را داشته باشد باید حداقل چند ساعت (حدودا ۲ الی ۳ ساعت) روی بافت آسیب دیده بماند. اگر بیمار با فاصله کوتاه بعد از استفاده پماد دفع داشته باشد اثر دارویی آن از بین می رود. به همین دلیل اول باید بیمار روده خود را خالی کند بعد از پماد بواسیر استفاده نماید. به طور معمول زمان مناسب استفاده از پماد هنگام صبح و شب قبل از خواب است. با این وجود پزشک باید مطابق با شرایط بیمار زمان و دفعات پماد را تعیین نماید.

داشتن پوزیشن مناسب برای راحتی استفاده از پماد

یکی از نکات مهم درباره نحوه صحیح استفاده از پماد بواسیر، رساندن دارو به بافت بواسیر بدون آسیب و ناراحتی می باشد. قرار دادن بدن در حالت مناسب برای انجام این کار ضروری است. برای بواسیر خارجی می توان از پوزیشن های خوابیده به پهلو، حالت دولا شده و حالت چمباته استفاده نمود. باید به آرامی مقداری از پماد با انگشت روی بافت هموروئیدی مالیده شود. برای داشتن دید کافی بهتر است از آینه استفاده شود.

برای هموروئید داخلی حالت خوابیده به پهلو غالبا راحت ترین پوزیشن برای استفاده از پماد بواسیر است. پماد باید وارد مقعد شود به همین خاطر اغلب از اپلیکاتور استفاده می گردد. برای استفاده راحت و نرساندن آسیب بیشتر به بافت هموروئیدی بهتر است از روان کننده استفاده شود. همچنین توصیه می شود به جای اپلیکاتور از گوش پاک کن استفاده کنید. همچنین پوشیدن دستکش و مالیدن پماد با کمک انگشت بهتر از استفاده از اپلیکاتور است.

بدترین اشتباهات در استفاده از پماد برای کنترل خونریزی بواسیر

بافت هموروئید به شدت آسیب پذیر است. اگر هنگام استفاده از پماد ناخن ها بلند باشند، احتمال ایجاد خراش و زخم جدید وجود دارد. به همین دلیل نه تنها به درمان بواسیر دست نمی یابید بلکه دچار زخم شقاق هم خواهید شد. همچنین برای کنترل خونریزی بواسیر نباید پماد را با فشار زیاد روی آن مالید چون می تواند زخم را باز کند و موجب افزایش خونریزی شود. استفاده مجدد از دستکش های لاتکس خطر انتقال عفونت را بالا می برد. بنابراین هر بار باید از دستکش نو استفاده نمود.

استفاده طولانی مدت از پمادها برای کنترل خونریزی بواسیر می تواند نتیجه معکوس داشته باشد. مخصوصا پمادهایی که حاوی ترکیبات کورتیکو استروئیدی هستند. این پمادها غالبا دوره استفاده یک هفته ای دارند، در دراز مدت با ضعیف کردن پوست، خطر خونریزی و عفونت را افزایش می دهند.

اشتباه مهم دیگر نشستن، بلند شدن و راه رفتن بلافاصله بعد از استفاده از پماد بواسیر مخصوصا برای هموروئید داخلی است. این کار موجب بیرون آمدن دارو از مقعد می گردد و تاثیر گذاری آن را کم می کند. توصیه می شود حداقل به مدت 5 تا 10 دقیقه بیمار بعد از استفاده از پماد بواسیر دراز بکشد تا دارو جذب شود.

سخن پایانی

 بخش مهمی از میزان تاثیر پمادها برای کنترل خونریزی بواسیر وابسته به استفاده صحیح از آنها است. داشتن پوزیشن مناسب، رعایت بهداشت، تخلیه روده قبل از استفاده پماد و دراز کشیدن بعد از اعمال پماد، تاثیر داروها را به شدت بالا می برد. همچنین بدون تجویز و توصیه پزشک هیج یک از این پمادها را تکرار نکنید و به دیگران توصیه نکنید.