بی اختیاری مدفوع و گاز چیست؟

بی اختیاری مدفوع به ناتوانی در کنترل ارادی دفع مدفوع گفته می شود. شدت این مشکل در افراد مختلف متفاوت است؛ برخی بیماران تنها هنگام دفع قادر به کنترل گاز نیستند، در حالی که برخی دیگر دچار نشت مدفوع شل یا حتی مدفوع جامد می شوند.

کنترل طبیعی دفع حاصل عملکرد هماهنگ اسفنکترهای مقعد، عضلات کف لگن، اعصاب و رکتوم است. هرگونه اختلال در این سیستم می تواند باعث بی اختیاری شود.

علت بی اختیاری مدفوع و گاز

بی اختیاری مدفوع معمولاً تنها یک علت ندارد و در بسیاری از بیماران چند عامل به طور همزمان در ایجاد آن نقش دارند.

آسیب اسفنکتر مقعد

شایع ترین علت بی اختیاری، آسیب عضلات اسفنکتر داخلی یا خارجی مقعد است. این آسیب ممکن است در اثر زایمان طبیعی سخت، جراحی های ناحیه مقعد، ضربه یا برخی بیماری ها ایجاد شود. در چنین شرایطی قدرت بسته ماندن مقعد کاهش یافته و احتمال نشت گاز یا مدفوع افزایش پیدا می کند.

ضعف عضلات کف لگن

عضلات کف لگن مانند یک تکیه گاه از رکتوم و مقعد حمایت می کنند. افزایش سن، بارداری های متعدد، چاقی یا برخی بیماری های عضلانی می توانند باعث ضعیف شدن این عضلات شوند و کنترل دفع را مختل کنند.

بیماری های عصبی

اعصاب نقش مهمی در انتقال پیام بین رکتوم و مغز دارند. اگر این اعصاب آسیب ببینند، فرد ممکن است متوجه پر شدن روده نشود یا نتواند به موقع عضلات مقعد را منقبض کند. دیابت، سکته مغزی، آسیب نخاعی و برخی بیماری های عصبی از مهم ترین عوامل این نوع بی اختیاری هستند.

اسهال و یا یبوست مزمن

مدفوع آبکی به مراتب سخت تر از مدفوع طبیعی کنترل می شود. به همین دلیل بیمارانی که مدت طولانی دچار اسهال هستند، بیشتر در معرض بی اختیاری قرار می گیرند.

یبوست شدید نیز می تواند عامل بی اختیاری باشد. تجمع مدفوع سفت در روده گاهی باعث نشت مدفوع آبکی از اطراف آن شده و بیمار تصور می کند دچار اسهال یا بی اختیاری شده است.

افزایش سن

با افزایش سن، قدرت عضلات و عملکرد اعصاب به تدریج کاهش پیدا می کند. البته بی اختیاری مدفوع پیامد طبیعی سالمندی نیست و در صورت بروز باید علت آن بررسی شود.

افتادگی رکتوم و بیماری های مقعد

در برخی بیماران، بیرون زدگی یا افتادگی رکتوم باعث اختلال در عملکرد اسفنکترها شده و کنترل دفع را دشوار می کند. همچنین برخی بیماری های مقعد مثل هموروئید یا بواسیر می تواند علاوه بر اختلال در عمل دفع منجر به بروز بی اختیاری مدفوع و گاز شود. بیماری های جدی تر مثل فیستول مقعدی نیز اغلب منجر به بروز بی اختیاری گاز می شود.

علائم بی اختیاری مدفوع

شدت علائم در بیماران یکسان نیست و ممکن است از نشت خفیف گاز تا بی اختیاری کامل مدفوع متفاوت باشد.

شایع ترین علائم عبارتند از:

• ناتوانی در کنترل گاز
• نشت مدفوع مایع یا جامد
• احساس دفع ناگهانی و غیرقابل کنترل
• کثیف شدن لباس زیر
• تحریک، سوزش و خارش پوست اطراف مقعد
• کاهش اعتماد به نفس و اجتناب از حضور در اجتماع یا سفر

بی اختیاری مدفوع چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص صحیح، مهم ترین مرحله درمان است. پزشک ابتدا درباره زمان شروع علائم، سابقه زایمان، جراحی، بیماری های زمینه ای، مصرف داروها و وضعیت اجابت مزاج سؤال می کند.

پس از معاینه، در صورت نیاز ممکن است بررسی های تکمیلی مانند مانومتری آنورکتال برای اندازه گیری قدرت عضلات اسفنکتر، سونوگرافی اندوآنال برای بررسی آسیب عضلات یا MRI کف لگن انجام شود. البته همه بیماران به انجام تمام این آزمایش ها نیاز ندارند و نوع بررسی بر اساس شرایط هر فرد تعیین می شود.

درمان بی اختیاری مدفوع و گاز

درمان بی اختیاری مدفوع به علت ایجادکننده آن بستگی دارد و معمولاً به صورت مرحله ای انجام می شود.

در بسیاری از بیماران، اصلاح رژیم غذایی، درمان یبوست یا اسهال، مصرف داروهای مناسب و انجام تمرینات تقویت عضلات کف لگن می تواند علائم را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

بیوفیدبک نیز یکی از روش های شناخته شده برای آموزش عملکرد صحیح عضلات کف لگن است و در برخی بیماران نتایج مناسبی ایجاد می کند.

در مواردی که آسیب اسفنکتر شدید باشد یا درمان های غیرجراحی مؤثر نباشند، ممکن است جراحی ترمیم اسفنکتر یا سایر روش های تخصصی درمانی توصیه شود.

درمان بی اختیاری مدفوع با لیزر کم توان

در سال های اخیر، روش های کم تهاجمی جدیدی برای درمان بی اختیاری مدفوع معرفی شده اند. یکی از این روش ها استفاده از لیزر کم توان با هدف تحریک بازسازی بافت و بهبود عملکرد عضلات و بافت های اطراف مقعد است.

در تجربه بالینی خانم دکتر سعادتی، این روش در بیماران منتخب، به ویژه افرادی که دچار ضعف اسفنکتر یا دیلاته شدن مقعد (گشادی مقعد) هستند، نتایج موفقیت آمیزی داشته است. درمان به صورت سرپایی و طی چند جلسه انجام می شود و بسیاری از بیماران پس از تکمیل جلسات، بهبود قابل توجهی در کنترل گاز و مدفوع گزارش کرده اند. انتخاب این روش پس از معاینه و ارزیابی دقیق بیمار انجام می شود و ممکن است برای همه افراد مناسب نباشد. این روش می تواند برای برخی بیماران جایگزین بیوفیدبک کف لگن باشد.

برخی بیمارانی که تحت عمل بواسیر یا عمل جراحی فیستول مقعدی قرار می گیرند لازم است بعد از جراحی نسبت به درمان تکمیلی جهت جلوگیری از بی اختیاری بعد از عمل اقدام کنند. این روش لیزر می تواند برای این گروه از بیماران بسیار موثر واقع شود.

نتایج تحقیقات علمی در زمینه بی اختیاری مدفوع

مطالعه کلاسیک Jorge و Wexner نشان داد موفقیت درمان بی اختیاری مدفوع بیش از هر چیز به تشخیص صحیح علت بیماری بستگی دارد. بر اساس این پژوهش، انتخاب درمان متناسب با علت زمینه ای، از جمله تقویت عضلات کف لگن، بیوفیدبک یا ترمیم اسفنکتر، می تواند باعث کاهش قابل توجه علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران شود. تحقیقات جدید نیز همچنان بر درمان مرحله ای و فردمحور تأکید دارند.

عوارض بی اختیاری مدفوع و گاز

بی اختیاری مدفوع در صورت درمان نشدن، علاوه بر مشکلات جسمی، می تواند کیفیت زندگی فرد را نیز به طور قابل توجهی کاهش دهد. تماس مداوم پوست اطراف مقعد با مدفوع باعث التهاب، سوزش، خارش و زخم های پوستی می شود و احتمال بروز عفونت را افزایش می دهد. بسیاری از بیماران نیز به دلیل نگرانی از نشت مدفوع یا گاز، از حضور در جمع، سفر یا انجام فعالیت های روزمره خودداری می کنند که این موضوع می تواند به کاهش اعتماد به نفس، اضطراب و انزوای اجتماعی منجر شود. مراجعه به موقع به پزشک و شروع درمان مناسب، علاوه بر کنترل علائم، از بروز این عوارض نیز پیشگیری می کند.

The post بی اختیاری مدفوع و گاز چیست؟ علت، علائم و درمان appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

بسیاری از افراد در مراحل اولیه، افتادگی روده را با بواسیر اشتباه می گیرند. اگرچه این دو بیماری ممکن است علائم مشابهی مانند بیرون زدگی از مقعد یا خونریزی داشته باشند، اما علت ایجاد، شدت بیماری و روش درمان آنها کاملاً متفاوت است.

افتادگی روده معمولاً تهدید کننده فوری حیات نیست، اما می تواند کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل تشخیص زودهنگام و درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

افتادگی روده چیست؟

رکتوم آخرین بخش روده بزرگ است که مدفوع را قبل از دفع در خود نگه می دارد. در حالت طبیعی، عضلات کف لگن و رباط های نگهدارنده از رکتوم حمایت می کنند و آن را در جای خود نگه می دارند. زمانی که این ساختارهای حمایتی ضعیف شوند، بخشی از رکتوم به سمت پایین حرکت کرده و از مقعد خارج می شود.

شدت این بیماری در افراد مختلف متفاوت است. برخی بیماران فقط دچار افتادگی خفیف مخاط روده می شوند، در حالی که در برخی دیگر تمام ضخامت دیواره روده از مقعد خارج می شود.

علائم افتادگی روده

علائم پرولاپس رکتوم به میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد. در مراحل اولیه ممکن است بیمار فقط هنگام دفع متوجه بیرون زدگی مختصر شود، اما با گذشت زمان علائم شدیدتر خواهند شد.

شایع ترین علائم افتادگی روده عبارت اند از:

• بیرون زدگی توده از مقعد
• مشاهده بافت قرمز یا صورتی رنگ در ناحیه مقعد
• احساس پری یا فشار در مقعد
• احساس تخلیه ناقص روده
• خونریزی مقعدی
• ترشح مخاط
• بی اختیاری در دفع گاز
• بی اختیاری مدفوع
• نیاز به جا انداختن توده با دست

بسیاری از بیماران بیان می کنند که احساس می کنند چیزی در مسیر دفع گیر کرده است یا پس از اجابت مزاج هنوز روده به طور کامل تخلیه نشده است.

افتادگی روده در زنان

افتادگی روده در زنان بیشتر از مردان دیده می شود. بارداری و زایمان های طبیعی می توانند باعث آسیب یا ضعیف شدن عضلات کف لگن شوند و خطر ابتلا به پرولاپس رکتوم را افزایش دهند.

همچنین با افزایش سن و کاهش استحکام بافت های نگهدارنده لگن، احتمال بروز این بیماری بیشتر می شود. به همین دلیل افتادگی روده در زنان بالای 50 سال شیوع بیشتری دارد.

در برخی بیماران، افتادگی روده ممکن است همزمان با افتادگی مثانه یا رحم مشاهده شود. به همین دلیل ارزیابی کامل کف لگن در زنان مبتلا اهمیت زیادی دارد.

علت افتادگی روده چیست؟

افتادگی روده معمولاً در اثر ضعیف شدن عضلات و رباط های نگهدارنده رکتوم و کف لگن ایجاد می شود. برخی عوامل می توانند احتمال بروز این بیماری را افزایش دهند.

مهم ترین عوامل خطر شامل موارد زیر هستند:

• یبوست مزمن
• زور زدن مکرر هنگام دفع
• افزایش سن
• زایمان های متعدد
• ضعف عضلات کف لگن
• بیماری های عصبی
• سرفه های مزمن
• جراحی های قبلی لگن
• سابقه خانوادگی برخی اختلالات بافت همبند

انواع افتادگی روده

افتادگی روده می تواند به اشکال مختلفی بروز کند. در ادامه ۳ نوع افتادگی یا پرولاپس روده را توضیح می دهیم:

افتادگی مخاطی: در این نوع، تنها لایه مخاطی رکتوم از مقعد خارج می شود. این نوع معمولاً خفیف تر است و نسبت به افتادگی کامل علائم کمتری ایجاد می کند.

افتادگی داخلی روده: در این حالت، رکتوم در داخل بدن روی خود تا می خورد اما از مقعد خارج نمی شود. تشخیص این نوع ممکن است به بررسی های تخصصی نیاز داشته باشد.

افتادگی کامل روده: در افتادگی کامل، تمام ضخامت دیواره رکتوم از مقعد خارج می شود. این نوع شدیدترین شکل پرولاپس رکتوم محسوب می شود و اغلب به درمان جراحی نیاز دارد.

افتادگی روده چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص افتادگی روده معمولاً با معاینه فیزیکی انجام می شود. پزشک ممکن است از بیمار بخواهد مانند زمان اجابت مزاج زور بزند تا میزان بیرون زدگی روده مشخص شود.

در برخی موارد برای بررسی دقیق تر از روش های زیر استفاده می شود:

• پروکتوسکوپی
• کولونوسکوپی
• دفکوگرافی
• ام آر آی کف لگن
• مانومتری آنورکتال

انجام این بررسی ها به پزشک کمک می کند شدت بیماری را مشخص کرده و بهترین روش درمان را انتخاب کند.

تفاوت افتادگی روده و بواسیر چیست؟

یکی از رایج ترین سوالات بیماران این است که چگونه می توان افتادگی روده را از بواسیر تشخیص داد. اگرچه هر دو بیماری ممکن است باعث ایجاد توده یا بیرون زدگی در ناحیه مقعد شوند، اما ماهیت آنها کاملاً متفاوت است.

در افتادگی روده، بخشی از دیواره رکتوم از مقعد خارج می شود. اما در بواسیر، رگ های خونی ناحیه مقعد متورم و بزرگ می شوند.

افتادگی روده بیشتر با علائمی مانند بی اختیاری مدفوع، احساس تخلیه ناقص روده و بیرون زدگی کامل بافت روده همراه است. در مقابل، بواسیر معمولاً با خونریزی قرمز روشن، خارش، سوزش و گاهی بیرون زدگی توده هموروئیدی دیده می شود.

همچنین درمان این دو بیماری متفاوت است. بسیاری از موارد بواسیر با تغییر سبک زندگی، مصرف فیبر، لیزر یا سایر روش های کم تهاجمی درمان می شوند، اما افتادگی کامل روده معمولاً به جراحی نیاز دارد. هرچند که بواسیر داخلی درجه ۴ نیز راهی جز جراحی یا عمل لیزری بواسیر ندارد.

از آنجا که علائم این دو بیماری می توانند مشابه باشند، تشخیص قطعی تنها با معاینه پزشک امکان پذیر است.

منبع: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37838461/

درمان افتادگی روده

روش درمان به شدت بیماری، سن بیمار و وضعیت عمومی سلامت او بستگی دارد.

در مراحل اولیه ممکن است اقدامات زیر برای کاهش علائم توصیه شوند:

• افزایش مصرف فیبر
• درمان یبوست
• نوشیدن مایعات کافی
• انجام تمرینات تقویت عضلات کف لگن

با این حال، در بسیاری از بیماران مبتلا به افتادگی کامل روده، درمان قطعی جراحی است.

روش های جراحی رایج عبارت اند از:

• رکتوپکسی شکمی
• رکتوپکسی لاپاراسکوپی
• جراحی های پرینه ای

پزشک با توجه به شرایط بیمار مناسب ترین روش درمان را انتخاب می کند.

عوارض افتادگی روده در صورت عدم درمان

افتادگی روده یک بیماری پیشرونده است و معمولاً بدون درمان بهبود پیدا نمی کند. در صورت بی توجهی به علائم، شدت بیماری به مرور زمان افزایش می یابد و ممکن است مشکلات جدی تری ایجاد شود.

مهم ترین عوارض افتادگی روده عبارت اند از:

• بی اختیاری مدفوع
• ناتوانی در کنترل گاز روده
• خونریزی مکرر
• ترشح مخاط
• زخم و التهاب بافت روده
• درد و ناراحتی هنگام نشستن
• اختلال در تخلیه کامل روده
• گیر افتادن روده خارج از مقعد و کاهش خون رسانی به بافت

به همین دلیل مراجعه زودهنگام به پزشک می تواند از بروز بسیاری از این عوارض جلوگیری کند.

سوالات متداول افتادگی روده

۱-آیا افتادگی روده خود به خود درمان می شود؟

خیر. افتادگی روده معمولاً یک بیماری پیشرونده است و بدون درمان به مرور زمان شدیدتر می شود.

۲-آیا افتادگی روده خطرناک است؟

در صورت عدم درمان، این بیماری می تواند باعث خونریزی، زخم شدن روده، بی اختیاری مدفوع و کاهش کیفیت زندگی شود.

۳-آیا یبوست باعث افتادگی روده می شود؟

بله. یبوست مزمن و زور زدن مکرر هنگام اجابت مزاج از مهم ترین عوامل خطر ابتلا به پرولاپس رکتوم هستند.

۴-آیا افتادگی روده بدون جراحی درمان می شود؟

در مراحل خفیف می توان علائم را کنترل کرد، اما در بسیاری از موارد به ویژه در افتادگی کامل روده، جراحی موثرترین روش درمان است.

۵-آیا افتادگی روده باعث بی اختیاری مدفوع می شود؟

بله. بسیاری از بیماران مبتلا به افتادگی روده درجاتی از بی اختیاری در دفع گاز یا مدفوع را تجربه می کنند.

۶-آیا افتادگی روده در زنان شایع تر است؟

بله. بارداری، زایمان های متعدد و ضعف عضلات کف لگن از دلایل افزایش شیوع این بیماری در زنان هستند.

۷-اگر افتادگی روده درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟

در صورت عدم درمان، بیماری می تواند پیشرفت کرده و باعث بی اختیاری مدفوع، خونریزی، زخم شدن روده و حتی اختلال در خون رسانی به بافت بیرون شود.

The post افتادگی روده (پرولاپس رکتوم) چیست؟ علائم، علت و درمان قطعی appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

آنوسکوپ لوله‌ای کوتاه و باریک از جنس پلاستیک یا فلز است که در انتهای آن منبع نور قرار دارد. این وسیله به پزشک کمک می‌کند تا ضایعات داخلی مقعد را که در معاینه معمولی قابل مشاهده نیستند، با دقت بیشتری بررسی کند.

این روش معمولا در مطب و بدون نیاز به بیهوشی انجام می‌شود و تنها چند دقیقه زمان می‌برد.

آنوسکوپی در تشخیص بسیاری از بیماری‌های ناحیه مقعد و رکتوم کاربرد دارد، از جمله:

۱. تشخیص هموروئید (بواسیر)

هموروئید یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مقعدی است که به دلیل تورم و گشاد شدن رگ‌های ناحیه مقعد ایجاد می‌شود.

آنوسکوپی به‌ویژه در تشخیص هموروئید داخلی بسیار مفید است، زیرا این نوع بواسیر معمولا در معاینه ظاهری دیده نمی‌شود. پزشک با کمک آنوسکوپ می‌تواند:

• محل دقیق هموروئید را مشخص کند
• شدت التهاب و خونریزی را ارزیابی کند
• درجه هموروئید را تعیین کند (گرید ۱ تا ۴)

۲. بررسی شقاق مقعدی (فیشر)

شقاق یا فیشر مقعدی به ترک یا زخم کوچک دیواره مقعد گفته می‌شود که می‌تواند باعث درد شدید و خونریزی هنگام دفع شود.

در برخی بیماران، آنوسکوپی به تشخیص دقیق محل و شدت شقاق کمک می‌کند. البته در مواردی که درد و التهاب شدید باشد، ممکن است پزشک انجام معاینه را محدود کرده یا از روش‌های جایگزین استفاده کند.

۳. بررسی خونریزی مقعدی

یکی از مهم‌ترین دلایل انجام آنوسکوپی، پیدا کردن علت خونریزی مقعدی است. این خونریزی ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود، از جمله:

• هموروئید
• شقاق
• التهاب
• عفونت
• پولیپ
• ضایعات رکتوم

در افراد بالای ۴۰ سال یا بیمارانی که علائم هشداردهنده دارند، ممکن است پزشک برای بررسی کامل‌تر کولونوسکوپی نیز توصیه کند.

۴. تشخیص پولیپ و ضایعات مشکوک

آنوسکوپی می‌تواند برخی پولیپ‌ها یا ضایعات انتهایی رکتوم را شناسایی کند. اگر پزشک به ضایعات پیش‌سرطانی یا سرطان مشکوک باشد، معمولا بررسی‌های تکمیلی مانند کولونوسکوپی و نمونه‌برداری انجام می‌شود.

۵. بررسی فیستول و آبسه مقعدی

در بیمارانی که دچار ترشح، درد، تورم یا آبسه اطراف مقعد هستند، آنوسکوپی می‌تواند به شناسایی دهانه داخلی فیستول آنال یا نواحی التهاب کمک کند.

در موارد پیچیده‌تر، ممکن است MRI برای بررسی دقیق مسیر فیستول درخواست شود.

آنوسکوپی چگونه انجام می‌شود؟

مراحل انجام آنوسکوپی معمولا به این صورت است:

1. بیمار به پهلو روی تخت دراز می‌کشد.
2. پزشک ابتدا معاینه انگشتی انجام می‌دهد.
3. آنوسکوپ با استفاده از ژل روان‌کننده به‌آرامی وارد مقعد می‌شود.
4. دیواره داخلی کانال مقعد بررسی می‌شود.

در صورت نیاز، پزشک ممکن است نمونه‌برداری (بیوپسی) نیز انجام دهد.

آمادگی قبل از آنوسکوپی

آنوسکوپی معمولا نیاز به آمادگی پیچیده‌ای ندارد، اما ممکن است پزشک توصیه کند:

• قبل از مراجعه روده تخلیه شود
• در برخی موارد تنقیه خفیف انجام شود
• داروهای رقیق‌کننده خون به پزشک اطلاع داده شود.

مزایای آنوسکوپی

مزایای این روش عبارت‌اند از:

• انجام سریع در مطب
• بدون نیاز به بیهوشی
• کم‌تهاجمی و نسبتا کم‌خطر
• هزینه کمتر نسبت به بسیاری از روش‌های تصویربرداری
• تشخیص دقیق بیماری‌های ناحیه مقعد
• امکان نمونه‌برداری در صورت نیاز

آیا آنوسکوپی دردناک است؟

بیشتر بیماران هنگام انجام آنوسکوپی فقط احساس فشار یا ناراحتی خفیف دارند. اما در افرادی که دچار شقاق حاد، التهاب شدید یا اسپاسم مقعد هستند، ممکن است معاینه با درد بیشتری همراه باشد.

در این شرایط، پزشک ممکن است معاینه را با احتیاط بیشتری انجام دهد یا روش جایگزین پیشنهاد کند.

تفاوت آنوسکوپی و کولونوسکوپی

آنوسکوپی فقط کانال مقعد و بخش انتهایی رکتوم را بررسی می‌کند، در حالی که کولونوسکوپی برای مشاهده کل روده بزرگ استفاده می‌شود.

بنابراین این دو روش جایگزین کامل یکدیگر نیستند و هرکدام کاربرد خاص خود را دارند.

نتیجه ‌گیری

آنوسکوپی یکی از روش‌های مهم و کاربردی برای تشخیص بیماری‌های مقعدی مانند هموروئید، شقاق، خونریزی و برخی ضایعات رکتوم است. این روش سریع، کم‌تهاجمی و قابل انجام در مطب است و در بسیاری از موارد به تشخیص دقیق بیماری کمک می‌کند.

با این حال، در برخی بیماران ممکن است برای بررسی کامل‌تر نیاز به روش‌هایی مانند کولونوسکوپی، تصویربرداری یا نمونه‌برداری وجود داشته باشد. انتخاب بهترین روش تشخیصی بر اساس شرایط هر بیمار و نظر پزشک انجام می‌شود.

The post آنوسکوپی چیست و چه کاربردی دارد appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

در این مقاله به‌صورت علمی بررسی می‌کنیم که فیستولوتومی چیست، چگونه انجام می‌شود و تفاوت روش‌های مختلف آن (تیغ جراحی، کوتر و لیزر) چیست.

فیستولوتومی به معنای باز کردن مسیر فیستول و تبدیل آن به یک زخم باز است تا از داخل به بیرون ترمیم شود. در این روش، مسیر فیستول به‌طور کامل برش داده می‌شود اما برخلاف فیستولکتومی، بافت به‌طور کامل خارج نمی‌شود.

هدف اصلی این جراحی:

• حذف مسیر عفونی
• جلوگیری از عود
• (حفظ عملکرد اسفنکتر (کنترل مدفوع

طبق مطالعات، فیستولوتومی هنوز استاندارد طلایی درمان فیستول‌های ساده مقعدی محسوب می‌شود.

روش‌های انجام فیستولوتومی

فیستولوتومی می‌تواند با ابزارهای مختلفی انجام شود:

تیغ جراحی (روش کلاسیک): در این روش، جراح با استفاده از اسکالپل مسیر فیستول را باز می‌کند.

کوتر (Electrocautery): در این تکنیک از جریان الکتریکی برای برش و همزمان کنترل خونریزی استفاده می‌شود.

لیزر پرتوان: در این روش از انرژی لیزر برای برش یا تخریب مسیر فیستول مقعدی استفاده می‌شود (گاهی به‌صورت Lay-open با لیزر یا تکنیک‌های پیشرفته‌تر مثل FiLaC). همچنین ممکن است از لیزر کم توان مادون قرمز برای ترمیم سریعتر زخم به طور همزمان با این روش استفاده شود.

مزایا و معایب فیستولوتومی

مزیت جراحی و درمان فیستول به روش فیستولوتومی نرخ موفقیت بالای آن است. که گاها بیش از ۸۰ درصد گزارش شده است. به خصوص در بیمارانی که با لیزر پرتوان و توسط دکتر زهرا سعادتی تحت این جراحی حساس قرار گرفته اند. این تکنیک برای پزشکان ساده و قابل اعتماد است و بهبودی سریعتری نسبت به برخی روش ها دارد. کاهش احتمال عود فیستول های ساده بعد از فیستولوتومی در منابع علمی گزارش شده است.

معایب روش فیستولوتومی به شرح زیر است:

• احتمال آسیب به اسفنکتر و بی‌اختیاری (در موارد پیچیده) 
• ایجاد زخم باز و نیاز به مراقبت طولانی
• درد پس از عمل (که در جراحی با لیزر به کمترین میزان خود می رسد و قابل مقابسه با ابزارهای کلاسیک قدیمی نیست)

مقایسه روش‌های مختلف فیستولوتومی

همانطور که در بالا اشاره شد ممکن است جراحی فیستولوتومی با یکی از ابزارهای جراحی مثل تیغ، کوتر و یا لیزر پرتوان دی اکسید کربن انجام شود.

فیستولوتومی کلاسیک با تیغ جراحی

مزایا: دقت بالا واستانداردترین روش با شواهد علمی گسترده

معایب: خونریزی بیشتر نسبت به کوتر و لیزر و نیاز به کنترل هموستاز جداگانه

فیستولوتومی با کوتر

مزایا: کاهش خونریزی حین عمل و سرعت بیشتر جراحی

معایب: آسیب حرارتی به بافت اطراف و احتمال تأخیر در ترمیم زخم

لیزر فیستولوتومی

مزایا: خونریزی بسیار کم و عدم آسیب به بافت‌های سالم اطراف و همچنین درد کمتر نسبت به دیگر روش ها.

معایب: هزینه بالا و وابستگی به مهارت جراح از جمله معایب این روش است. مطالعات متاآنالیز نشان می‌دهند که در روش‌های مبتنی بر لیزر فیستول، بی‌اختیاری نادر است، اما اگر بیمار کاندید جراحی با لیزر به درستی انتخاب نشود نرخ عود و نیاز به جراحی مجدد وجود خواهد داشت. بنابراین مراجعه به یک متخصص جراحی و لیزر ماهر در این زمینه که با اطمینان و تضمین کامل این جراحی را با لیزر انجام دهند بسیار ضروری است.

مقایسه علمی فیستولوتومی با سایر روش‌ها

در یک متاآنالیز شامل ۶ کارآزمایی بالینی تصادفی (RCT)، مشخص شد:

• تفاوت معنی ‌داری بین فیستولوتومی و فیستولکتومی از نظر عود، عوارض و بی‌اختیاری وجود ندارد  
• فیستولوتومی معمولاً با درد کمتر و بهبود سریع‌تر همراه است  

این یافته‌ها نشان می‌دهد که انتخاب روش بیشتر به شرایط بیمار و تجربه جراح بستگی دارد.

تفاوت فیستولوتومی (Fistulotomy) و فیستولوکتومی (Fistulectomy) در ماهیت مداخله جراحی، میزان برداشت بافت، زمان ترمیم و ریسک عوارض نهفته است. هر دو روش برای درمان فیستول مقعدی به‌کار می‌روند، اما از نظر تکنیک و پیامدهای بالینی تفاوت‌های مهمی دارند.

تفاوت فیستولوتومی با فیستولوکتومی

در روش فیستولوتومی، مسیر فیستول باز (Lay open) می‌شود؛ یعنی جراح سقف کانال فیستول را برش می‌دهد تا مسیر به یک زخم باز تبدیل شود و از داخل به بیرون ترمیم یابد. در این تکنیک، بافت فیستول به‌طور کامل خارج نمی‌شود.

در روش فیستولوکتومی کل مسیر فیستول به‌صورت کامل برداشته (Excision) می‌شود. یعنی جراح کانال فیستول را به‌طور کامل از بافت‌های اطراف جدا و خارج می‌کند.

تفاوت‌های کلیدی:

میزان برداشت بافت

• فیستولوتومی: حداقل برداشت بافت (فقط باز کردن مسیر)
• فیستولوکتومی: برداشت کامل مسیر فیستول

نتیجه: فیستولوکتومی تهاجمی‌تر است.

زمان بهبودی

• فیستولوتومی: سریع‌تر (معمولاً چند هفته)
• فیستولوکتومی: طولانی‌تر به دلیل زخم عمیق‌تر

دلیل: در فیستولوکتومی حفره بزرگ‌تری ایجاد می‌شود.

درد پس از عمل

• فیستولوتومی: کمتر
• فیستولوکتومی: بیشتر به علت آسیب وسیع‌تر

ریسک بی‌اختیاری

• فیستولوتومی: کمتر (در صورت انتخاب صحیح بیمار)
• فیستولوکتومی: بیشتر، به‌خصوص اگر فیستول به اسفنکتر نزدیک باشد

این موضوع یکی از مهم‌ترین فاکتورهای تصمیم‌گیری است.

نرخ عود (Recurrence)

• هر دو روش نرخ موفقیت بالایی دارند.
• برخی مطالعات نشان می‌دهند تفاوت معنی‌داری در عود بین این دو روش وجود ندارد.

دقت تشخیصی

• فیستولوتومی: بیشتر درمانی است.
• فیستولوکتومی: علاوه بر درمان، امکان بررسی پاتولوژی بافت برداشته‌شده را فراهم می‌کند

کدام روش بهتر است؟

پاسخ قطعی وجود ندارد و انتخاب وابسته به شرایط بیمار است:

• فیستول‌های ساده (Low fistula):
  معمولاً فیستولوتومی ترجیح داده می‌شود چون:
  • کم‌تهاجمی‌تر است
  • بهبود سریع‌تری دارد
  • ریسک بی‌اختیاری کمتر است
• فیستول‌های پیچیده یا عودکننده:
  در برخی موارد فیستولوکتومی یا روش‌های ترکیبی استفاده می‌شود.

در عمل فیستول، بسیاری از جراحان ترجیح می‌دهند تا حد امکان از فیستولوتومی استفاده کنند، مگر اینکه شرایط بیمار نیاز به برداشت کامل بافت داشته باشد. انتخاب نهایی باید بر اساس آناتومی فیستول، درگیری اسفنکتر و تجربه جراح انجام شود.

The post فیستولوتومی چیست؟ بررسی کامل روش‌ها، مزایا و معایب appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

علل هموروئید چیست؟

هموروئیدها ساختارهای آناتومیکی هستند که معمولاً از بدو تولد در مقعد وجود دارند. آنها معمولاً به ۳ تا ۴ خوشه گروه‌ بندی می ‌شوند که شبیه خوشه ‌های انگور به هم پیوسته و به دیواره مقعد متصل هستند. هموروئیدهای داخلی که کانال مقعد را می ‌پوشانند، ظاهری بنفش یا تیره تر از پوست اطراف و بالشتک مانند دارند. هموروئیدهای خارجی بلافاصله در خارج از مقعد قرار دارند و فقط در صورت بروز ترومبوز یا التهاب قابل مشاهده هستند. بیماری هموروئید زمانی رخ می ‌دهد که رگ‌ های خونی این ساختار متورم شده و باعث درد و خونریزی می ‌شوند. هموروئید یا بواسیر در واقع ناشی از اتساع و جابجایی پدهای عروقی آنال است و به نوعی مشابه واریس است. این بیماری در هر سنی اتفاق می ‌افتد، اما گروه سنین ۴۵ تا ۶۵ سال را بیشتر تحت تاثیر قرار می ‌دهد.

علل بیماری هموروئید به خوبی شناخته نشده است، اما چندین عامل خطر شناخته شده وجود دارد که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می ‌دهد. مهمترین عوامل خطر عبارتند از:

 زور زدن و یبوست: این موارد فشار بیش از حد به رگ ‌های مقعد و رکتوم وارد می ‌کنند که باعث کشیدگی و تورم هموروئیدها می ‌شود.

چاقی: اغلب با رژیم غذایی کم فیبر و سایر مشکلات گوارشی مرتبط است.

 بارداری: بیش از یک چهارم زنان به دلیل افزایش فشار شکمی و تغییرات هورمونی، در دوران بارداری دچار هموروئید می ‌شوند.

 اسهال مزمن: این عارضه باعث التهاب در مقعد یا رکتوم می ‌شود.

 رژیم غذایی کم فیبر: این نوع تغذیه باعث یبوست شده و زور زدن در هنگام دفع مدفوع بیشتر می ‌شود. خوردن رژیم غذایی سالم و پرفیبر، نوشیدن آب بیشتر، درمان هرگونه یبوست یا اسهال و فعال ماندن از طریق ورزش می ‌تواند به درمان این بیماری کمک کند.

سایر عوامل که خطر هموروئید را افزایش می ‌دهند: بلند کردن اجسام سنگین، وضعیت نامناسب بدن، نشستن یا ایستادن طولانی مدت، رابطه جنسی مقعدی، ورزش ‌های خاصی مانند اسب سواری یا دوچرخه سواری است.

علائم هموروئید چیست؟

علائم هموروئید بسته به نوع داخلی یا خارجی متفاوت است. شایع ‌ترین نشانه‌ ها شامل خونریزی روشن هنگام دفع، خارش مقعد، احساس توده، درد و سوزش هستند. هموروئید داخلی معمولاً بدون درد است اما ممکن است باعث خونریزی شود، در حالی که نوع خارجی به ‌ویژه در صورت ترومبوز می ‌تواند بسیار دردناک باشد. شناخت علائم اولیه هموروئید به تشخیص زودهنگام و پیشگیری از پیشرفت بیماری کمک می ‌کند.

علائم هشدار که نیاز به مراجعه فوری دارند

اگر خونریزی شدید، کاهش وزن بی ‌دلیل، کم ‌خونی، درد مداوم یا تغییر در الگوی دفع مدفوع دارید، باید سریعاً به پزشک مراجعه کنید. خونریزی مقعدی همیشه به معنای هموروئید نیست و ممکن است ناشی از بیماری‌های جدی ‌تر باشد. بررسی پزشکی برای بیماری ‌های خطرناک ضروری است.

روش ‌های تشخیص هموروئید

تشخیص هموروئید معمولاً با معاینه فیزیکی و یا کولونوسکوپی و آنوسکوپی انجام می ‌شود. در موارد خونریزی، کولونوسکوپی ممکن است برای رد سایر علل توصیه شود. تشخیص دقیق درجه هموروئید نقش تعیین ‌کننده ‌ای در انتخاب روش درمان هموروئید دارد.

تفاوت بین هموروئید داخلی و خارجی چیست؟

دو نوع هموروئید وجود دارد که بر اساس محل قرارگیری آنها طبقه ‌بندی می ‌شوند. بواسیر خارجی در زیر پوست اطراف مقعد تشکیل شده و باعث سوزش و ضایعات پوستی می ‌شود. اگر در هموروئید خارجی، لخته خون تشکیل شود، درد قابل توجهی ایجاد می ‌نماید. ترومبوز و التهاب بواسیر خارجی به طور متوسط در عرض 2 تا 3 روز ممکن است خود به ‌خود جذب شود یا در موارد درد شدید نیاز به تخلیه جراحی داشته باشد. همچنین با استفاده از لیز درمانی هموروئید می توان به کاهش درد و التهاب و جذب خون لخته شده در هموروئید ترومبوزه کمک کرد.

در صورت تخلیه سرپایی یا خود به خودی هموروئید ترومبوزه لخته قابل مشاهده است و خونریزی رخ می ‌دهد. اما، لخته معمولاً حل می ‌شود و پوست اضافی باقی می ‌ماند. برای برداشتن این گوشت اضافه یا پوستی که باقی می ماند توصیه می شود که جراحی با لیزر پرتوان دی اکسید کربن توسط یک متخصص جراحی و لیزر ماهر در این زمینه انجام شود.

هموروئید داخلی در قسمت تحتانی راست روده در بخش انتهایی روده بزرگ، رخ می ‌دهد و معمولاً بدون درد است. بواسیر داخلی بر اساس ظاهر و درجه افتادگی طبقه‌ بندی می ‌شود. درجه افتادگی اصطلاح پزشکی است که به بیرون زدگی اندام ‌های داخلی مانند رگ ‌های خونی زیر مقعد، از موقعیت طبیعی خودش اشاره دارد. این درجه ‌بندی‌ ها، به تعیین شدت هموروئید کمک می‌ کنند.

درجه اول: خونریزی داخلی اما بدون بیرون ‌زدگی است.

درجه دوم: بیرون ‌زدگی فقط در حین زور زدن رخ می ‌دهد اما با مراقبت خانگی برطرف می ‌شود.

درجه سوم: بیرون ‌زدگی در حین زور زدن رخ می ‌دهد اما نیاز به جا افتادن دستی دارد.

درجه چهارم: رگ‌ های خونی زیر مقعد به طور دائم از موقعیت طبیعی خودشان بیرون زده باقی می ‌مانند. درجه چهارم هموروئید، بحرانی ‌ترین درجه است.

درمان اولیه هموروئید یا بواسیر

 درمان اولیه هموروئید شامل تغییرات سبک زندگی از جمله:

مصرف فیبر: رژیم غذایی حاوی حداقل 25 گرم فیبر، حرکات روده سالم را تقویت کرده و از یبوست جلوگیری می ‌کند. اگر تامین فیبر از طریق رژیم غذایی امکان ‌پذیر نباشد، مکمل ‌های فیبر بدون نسخه می ‌توانند مصرف آن را افزایش دهند.

نوشیدن آب فراوان: این کار حرکات روده را آسان ‌تر کرده و از زور زدن بیش از حد و یبوست جلوگیری می‌ کند.نوشیدن شش تا هشت لیوان روزانه توصیه می ‌شود.

داروهای نرم ‌کننده‌ مدفوع: این داروها نیز حرکات روده را آسان ‌تر کرده و از زور زدن جلوگیری می ‌نمایند.

غوطه ‌وری در آب گرم: قرار گرفتن در آب گرم دو یا سه بار در روز به مدت 20 دقیقه، پس از اجابت مزاج می ‌تواند به کاهش سوزش، تسکین درد و تورم کمک کند.

داروهای بدون نسخه: بسیاری از داروهای بدون نسخه برای هموروئید یا بواسیر وجود دارند که تسکین موقت ایجاد می ‌کنند. این داروها اغلب شامل دو یا چند مورد از ترکیبات قابض‌ها، عوامل محافظ (اکسید روی)، استروئیدها، بی ‌حس‌ کننده ‌های موضعی و غیره هستند.

جدول مقایسه روش‌های درمان انواع هموروئید

به جز درمان های اولیه اگر هموروئید در گریدهای مختلف بروز کند بر اساس جدول زیر می توانید نسبت به درمان انواع هموروئید اقدام نمایید:

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

هشدار! هر نوع خونریزی مقعدی مربوط به هموروئید نیست. خونریزی رکتال می‌تواند ناشی از بیماری‌های جدی ‌تری مانند پولیپ یا سرطان کولورکتال باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

بیشتر بیماران مبتلا به هموروئید فقط علائم خفیفی را تجربه می‌ کنند که با داروهای موضعی بدون نسخه درمان می ‌شوند. معمولاً افراد زمانی که علائم بیماری افزایش می ‌یابد، به دنبال درمان هستند.بنابرایناگر مرتباً متوجه خون در مدفوع، افتادگی، خارش یا درد در مقعد هستید، زمان مراجعه به پزشک فرا رسیده است.

درمان اولیه پزشکی با داروهای نرم‌ کننده‌ مدفوع همراه با درمان موضعی برای تسکین تورم و سایر علائم هموروئید آغاز می ‌شود.

درمان ‌های ابزاری بیماری بواسیر شامل مسدود کردن شبکه عروقی زیر مخاطی با یک عامل شیمیایی (اسکلروتراپی)، یک عامل حرارتی (فوتوکوآگولاسیون) یا تاباندن نور لیزر است. این درمان ‌ها مخاط را در داخل کانال مقعد محکم می ‌کنند. اگر درمان ‌های ابزاری پزشکی ناکافی باشند، مداخله جراحی ضروری می ‌باشد.

روش جراحی بسیار مؤثر است و شامل برداشتن بافت هموروئیدی اضافی می ‌باشد. تقریباً در همه موارد، روش جراحی علائم مرتبط با هموروئید را برطرف می ‌کند و بیماران به ندرت عود بیماری را تجربه می‌ نمایند. این جراحی را می ‌توان تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام داد و نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد. همچنین بهتر است این عمل لیزری هموروئید با لیزر پرتوان دی اکسید کربن انجام شود که کوتاه ترین دوره نقاهت و بهترین نتیجه درمانی را تجربه کنید.

پیشگیری از هموروئید

پیشگیری از هموروئید بر کاهش فشار روی عروق مقعد تمرکز دارد. مصرف روزانه ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر، نوشیدن آب کافی، پرهیز از نشستن طولانی در توالت و فعالیت بدنی منظم نقش مهمی در پیشگیری دارد. درمان سریع یبوست و پرهیز از زور زدن هنگام دفع، مهم ‌ترین اقدام پیشگیرانه محسوب می ‌شود.

پیشگیری از هموروئید یا بواسیر بر پایه کاهش فشار داخل کانال آنال و بهبود عملکرد روده است. از آنجا که عامل اصلی بروز علائم، افزایش فشار و اختلال در تخلیه طبیعی مدفوع است، اصلاح سبک زندگی مهم ‌ترین راهکار پیشگیری محسوب می ‌شود. در ادامه، مهم ‌ترین اقدامات پیشگیرانه به ‌صورت مبتنی بر شواهد آورده شده است.

افزایش مصرف فیبر غذایی (25 تا 30 گرم در روز)

فیبر با افزایش حجم و نرمی مدفوع، زمان عبور روده ‌ای را کاهش داده و نیاز به زور زدن را کم می ‌کند. منابع مناسب فیبر شامل سبزیجات تازه، میوه‌ها (به ‌ویژه سیب با پوست و گلابی)، حبوبات، غلات کامل و سبوس هستند. مطالعات نشان داده ‌اند مکمل‌ های فیبر می ‌توانند خونریزی هموروئیدی را تا حدود ۵۰٪ کاهش دهند

نکته بالینی: افزایش فیبر باید تدریجی باشد تا از نفخ جلوگیری شود.

مصرف کافی مایعات

کم ‌آبی یکی از عوامل تشدید یبوست است. نوشیدن حداقل 6 تا 8 لیوان آب در روز به نرم شدن مدفوع کمک می ‌کند. در بیماران با فعالیت بدنی بالا یا هوای گرم، نیاز به مایعات بیشتر است. مصرف همزمان فیبر و آب کافی اثر پیشگیرانه را تقویت می ‌کند.

اصلاح عادات دفع

از به تعویق انداختن اجابت مزاج خودداری کنید. زمان نشستن در توالت را به کمتر از ۵ دقیقه محدود کنید. از زور زدن طولانی پرهیز نمایید. استفاده از زیرپایی کوچک برای قرارگیری در وضعیت نیمه ‌چمباتمه می ‌تواند زاویه آنورکتال را اصلاح کند و تخلیه را آسان ‌تر نماید.

فعالیت بدنی منظم

بی ‌تحرکی با کندی حرکات روده و یبوست مرتبط است. حداقل 150 دقیقه فعالیت هوازی متوسط در هفته (مانند پیاده‌روی سریع) توصیه می ‌شود. تحرک منظم باعث بهبود گردش خون و کاهش احتقان وریدی لگن می‌ شود.

کنترل وزن

چاقی با افزایش فشار داخل شکمی و افزایش احتمال هموروئید ارتباط دارد. کاهش وزن در افراد دارای اضافه وزن می ‌تواند فشار روی شبکه وریدی آنال را کاهش دهد. اصلاح رژیم غذایی و فعالیت بدنی دو ستون اصلی مدیریت وزن هستند.

مدیریت یبوست و اسهال مزمن

هم یبوست و هم اسهال مکرر می ‌توانند موجب تحریک و التهاب مخاط آنال شوند. در صورت وجود اختلالات مزمن گوارشی مانند سندرم روده تحریک ‌پذیر، درمان هدفمند ضروری است. در صورت نیاز می ‌توان از نرم ‌کننده‌های مدفوع تحت نظر پزشک استفاده کرد.

پیشگیری در بارداری

در دوران بارداری به دلیل افزایش فشار رحم بر وریدهای لگنی، احتمال هموروئید افزایش می ‌یابد. مصرف فیبر، هیدراتاسیون مناسب و فعالیت بدنی سبک مانند پیاده ‌روی می ‌تواند خطر را کاهش دهد. اکثر موارد پس از زایمان بهبود می ‌یابند.

یکی از منابع علمی معتبر در زمینه مدیریت و پیشگیری هموروئید:

Rivadeneira DE, et al. Practice parameters for the management of hemorrhoids.

Published in: Diseases of the Colon & Rectum (American Society of Colon and Rectal Surgeons)

همچنین مرور جامع در:

American Society of Colon and Rectal Surgeons

راهنماهای این انجمن توصیه اصلی پیشگیری را افزایش فیبر و اصلاح عادات دفع عنوان می ‌کنند.

سوالات متداول درباره هموروئید یا بواسیر

۱- آیا هموروئید خطرناک است؟

در اغلب موارد، هموروئید بیماری خطرناکی نیست و با درمان‌های ساده کنترل می ‌شود.با این حال، خونریزی مقعدی همیشه باید بررسی شود زیرا ممکن است ناشی از بیماری‌ های جدی ‌تری مانند پولیپ یا سرطان روده باشد. در صورت خونریزی مکرر یا درد شدید، مراجعه به پزشک ضروری است.

۲-آیا هموروئید خود به‌ خود درمان می‌ شود؟

هموروئید خفیف (درجه ۱ و برخی درجه ۲) ممکن است با اصلاح رژیم غذایی و افزایش فیبر بهبود یابد. ترومبوز خارجی نیز اغلب طی ۲ تا ۳ هفته جذب می‌ شود. اما موارد پیشرفته معمولاً بدون مداخله پزشکی کاملاً برطرف نمی ‌شوند.

۳- بهترین درمان قطعی هموروئید چیست؟

انتخاب درمان به نوع و درجه هموروئید بستگی دارد. در موارد خفیف درمان‌های دارویی کافی است، اما در درجات ۳ و ۴ معمولاً روش‌ های جراحی مؤثرتر هستند. هیچ روش واحدی برای همه بیماران بهترین نیست و تصمیم ‌گیری باید فردی باشد.

۴- تفاوت بواسیر و شقاق چیست؟

هموروئید تورم و گشادشدگی عروق ناحیه مقعد است. شقاق مقعدی یک زخم یا ترک در پوست کانال مقعد می ‌باشد. شقاق معمولاً با درد شدید هنگام دفع همراه است، در حالی که هموروئید داخلی اغلب بدون درد است.

۵- آیا لیزر هموروئید بهتر از جراحی کلاسیک و سنتی است؟

لیزر می‌ تواند درد و خونریزی بعد از عمل را کاهش دهد. در نظر داشته باشید میزان موفقیت نهایی تفاوت چشمگیری با هموروئیدکتومی کلاسیک دارد. انتخاب روش باید بر اساس شرایط بیمار و نظر متخصص جراحی و لیزر انجام شود.

۶-آیا هموروئید در بارداری شایع است؟

بله، افزایش فشار داخل شکمی و تغییرات هورمونی در بارداری احتمال بروز هموروئید را افزایش می‌ دهد. بیشتر موارد پس از زایمان بهبود می ‌یابند. درمان در بارداری معمولاً محافظه ‌کارانه و غیرجراحی است.

The post هموروئید چیست؟ علائم، علت، انواع و جدیدترین روش های درمان appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

در ادامه این مطلب به مهم ترین علائم بیماری هموروئید و نحوه تشخیص بواسیر در کودکان می پردازیم. همچنین اقداماتی که منجر به کم شدن خطر بواسیر برای کودکان می گردد را بررسی می کنیم.

آیا بواسیر در کودکان متفاوت از بزرگسالان است؟

خیر، شرایط ایجاد و پیشرفت بیماری بواسیر در کودکان و بزرگسالان مشابه است. این بیماری دارای دو نوع است: 1-بواسیر داخلی 2-بواسیر خارجی. بواسیر داخلی چهار مرحله دارد و در داخل کانال مقعد ایجاد می شود. در مراحل ابتدایی غالبا نشانه خاصی ندارد، به همین دلیل دیرتر از بواسیر خارجی بیمار متوجه آن می شود. اما بواسیر خارجی در اطراف مقعد ظاهر می شود و قابل لمس و مشاهده است. همچنین علائمی چون درد، خارش و احساس ناراحتی در ناحیه نشیمنگاه را زود تر و شدید تر ایجاد می کند.

مهم ترین علائم بواسیر در کودکان

موارد زیر شایع ترین علائم بواسیر در کودکان هستند:

• خونریزی: مشاهده خون به شکل مدفوع خونی، دستمال توالت خونی یا خارج شدن چند قطره خون از مقعد در هنگام دفع، بارزترین نشانه بواسیر است. خون کاملا تازه و روشن بدون لخته و تیرگی است. چون نقطه شروع خونریزی در انتهای دستگاه گوارش می باشد. خون لخته و تیره مربوط به قسمت های بالاتر روده است.
• مشکل در دفع: کودک برای اجابت مزاج مدت زیادی در دستشویی می نشیند، دفع با گریه یا ناراحتی همراه است.
• ظاهر شدن یک توده نرم گوشتی در اطراف یا انتهای مقعد: این توده در ابتدا کوچک است و به مرور زمان بزرگ تر می شود. در بواسیر داخلی درجه یک، دو و سه هنگام اجابت مزاج ظاهر می شود. دقت کنید که در بواسیر داخلی درجه یک و دو شما نمی توانید توده بواسیر را با چشم ببینید.

در واقع علائم بواسیر در کودکان و بزرگسالان از لحاظ پزشکی تا حد زیادی مشابه است. اما کودکان ممکن است به علائم توجه کمتری نماید یا از بیان آن خجالت بکشند. بنابراین والدین باید از نشانه های این بیماری کاملا آگاه باشند. بواسیر با گذشت زمان بدتر می شود و درمان این بیماری در مراحل پیشرفته آن سخت تر و پر هزینه تر است.

تشخیص بواسیر در کودکان توسط پزشک

بیماری هایی مانند عفونت و شقاق مقعد دارای علائمی مشابه با بواسیر هستند. بنابراین برای تشخیص بواسیر در کودکان نباید فقط به علائم ایجاد شده تکیه کنید. تشخیص قطعی بواسیر و تمایز آن از سایر بیماری های مقعدی باید توسط پزشک صورت بگیرد. پزشک با مشاهده و در صورت لزوم انجام کولونوسکوپی نظر نهایی را می دهد. در بیشتر موارد برای تشخیص نیازی با آزمایشات تخصصی نیست مگر اینکه توده ایجاد شده مشکوک به بیماری های جدی تر مانند سرطان باشد.

کدام کودکان بیشتر در خطر بروز بواسیر هستند؟

کودکانی که به صورت مکرر یا طولانی مدت دچار یبوست می شوند، عادت کرده اند هنگام دفع زور بزنند، زمان طولانی در دستشویی می نشینند، رژیم غذایی کم فیبری دارند و به اندازه کافی آب نمی نوشند در خطر بروز بواسیر هستند.

این را بدانید که هموروئید یک بافت طبیعی است که به صورت یک بالشتک در انتهای دستگاه گوارش و رکتوم قرار دارد و به دفع راحت تر مدفوع کمک می کند. فشار زیاد به بافت هموروئید زمینه بیماری بواسیر را فراهم می کند. تمام موارد بالا به صورت غیر مستقیم (ایجاد یبوست) یا مستقیم وجب فشار بیشتر به بافت هموروئید می شود.

چطور مانع بروز بواسیر در کودکان شویم؟

تشخیص بواسیر در کودکان بسیار با اهمیت است، اما مسئله مهمتر پیشگیری از این بیماری می باشد. با رعایت چندین نکته زیر که اغلب ساده هستند، می توانید تا حد زیادی خطر بروز بواسیر را در کودک کم نمایید:

• نوشیدن مقدار کافی مایعات.
• گنجاندن سبزیجات و میوه در رژیم غذایی.
• آموزش استفاده صحیح از توالت: زور نزدن، نماندن زیاد در دستشویی.
• تخلیه به موقع روده: نگهداشتن مدفوع باعث یبوست می شود که از عوامل اصلی بواسیر است. مراجعه منظم و به موقع به دستشویی حداقل روزی ۲ بار ضروری است.
• بلند نکردن اجسام سنگین.
• تحرک و داشتن فعالیت بدنی کافی.
• دقت کنید که کدام خوراکی ها باعث یبوست و کدام خوراکی ها برای بهتر کار کردن شکم کودک مناسب است. زیرا پاسخ دستگاه گوارش افراد به خوراکی های مختلف شدت و انداره های متفاوتی دارد.

نسبت شیوع بواسیر در بزرگسالان و کودکان

بواسیر غالبا در افراد بزرگ سال دیده می شود و بروز آن در کودکان بسیار کمتر است. بزرگسالان به دلیل وضعیت شغلی که باعث نشستن های طولانی و یا بلند کردن اجسام سنگین می شود در خطر بیشتری برای ابتلا به بواسیر هستند. همچنین با افزایش سن عضلات کف لگن ضعیف می شوند که به طور غیر مستقیم در بروز هموروئید دخیل است.

سخن نهایی

با وجود اینکه میزان بروز بواسیر در کودکان نسبت به بزرگسالان کمتر است اما همچنان این خطر برای کودکان وجود دارد. والدین باید از علائم بیماری های مقعدی کودکان کاملا آگاه باشند و با تشخیص به موقع علائم آنها مانع پیشرفت بیماری شوند. نکته مهم دیگر پیشگیری از بروز بیماری های مقعدی است که غالبا با رژیم غذایی ضد یبوست و داشتن ورزش منظم می توان به این هدف رسید.

The post تشخیص بواسیر در کودکان: علائم و روش‌ ها appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

طبق طبقه‌بندی پارکس – که یکی از معیارهای کلاسیک در جراحی کولورکتال است – فیستول‌های مقعدی بر اساس ارتباطشان با عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی به چند نوع تقسیم می‌شوند، از جمله:

• اینترسفنکتریک (Intersphincteric)
• ترانسسفنکتریک
• سوپراسفنکتریک
• اکستراسفنکتریک

فیستول مقعدی یک بیماری مزمن محسوب می‌شود که بدون درمان مناسب، به‌مرور باعث درد، عفونت مکرر و کاهش کیفیت زندگی بیمار می‌شود. طبق مطالعات علمی، نوع اینتراسفنکتریک شایع‌ترین نوع فیستول مقعدی است و حدود ۵۰ تا ۸۰ درصد موارد را شامل می‌شود.

علت ایجاد فیستول اینتراسفنکتریک مقعد

مهم‌ترین علت ایجاد فیستول اینتراسفنکتریک، عفونت غدد مقعدی (Cryptoglandular infection) است. زمانی که این غدد مسدود می‌شوند، عفونت ایجاد شده و منجر به تشکیل آبسه می‌گردد. اگر آبسه به‌درستی درمان نشود، مسیر چرکی به سمت پوست باز شده و فیستول ایجاد می‌شود.

سایر عوامل زمینه‌ساز عبارت‌اند از:

• بیماری کرون
• جراحی‌های قبلی ناحیه مقعد
• ضربه یا تروما
• عفونت‌های مزمن
• ضعف سیستم ایمنی

علائم فیستول اینتراسفنکتریک مقعد

علائم این نوع فیستول مقعدی ممکن است خفیف یا شدید باشند و شامل موارد زیر هستند:

• درد مداوم یا ضربان‌دار اطراف مقعد
• ترشح چرک یا خون از سوراخ پوستی
• بوی بد ناحیه مقعد
• تورم، قرمزی و التهاب پوست
• خارش و سوزش
• تب در صورت عفونت فعال

وجود ترشح مداوم از پوست اطراف مقعد یکی از نشانه‌های مهم فیستول مقعدی است که نباید نادیده گرفته شود.

روش‌های تشخیص فیستول اینتراسفنکتریک

تشخیص دقیق فیستول برای انتخاب روش درمان بسیار حیاتی است. پزشک متخصص جراحی کولورکتال از روش‌های زیر استفاده می‌کند:

• معاینه بالینی و دیجیتال مقعد
• (MRI  لگن و مقعد( دقیق‌ترین روش تشخیصی
• سونوگرافی اندوآنال
• فیستولوگرافی (در موارد خاص)

MRI  کمک می‌کند مسیر فیستول، دهانه داخلی و میزان درگیری اسفنکترها به‌طور دقیق مشخص شود.

روش‌های درمان فیستول اینتراسفنکتریک مقعد

درمان قطعی این بیماری اغلب جراحی فیستول مقعدی است. انتخاب روش درمان به نوع فیستول، میزان درگیری عضلات اسفنکتر و شرایط بیمار بستگی دارد. هدف اصلی درمان، حذف مسیر فیستول و حفظ کنترل دفع است.

۱. فیستولوتومی

فیستولوتومی رایج‌ترین روش درمان فیستول‌های ساده اینتراسفنکتریک است. در این روش، مسیر فیستول باز شده و اجازه داده می‌شود از داخل به بیرون ترمیم شود. این روش در صورت درگیری کم عضله، نتایج بسیار خوبی دارد.

۲. روش LIFT

روش LIFT (بستن مسیر فیستول در فضای بین اسفنکترها) یکی از تکنیک‌های پیشرفته با هدف حفظ اسفنکتر است و در فیستول‌های اینتراسفنکتریک نتایج مطلوبی دارد.

درمان فیستول اینتراسفنکتریک مقعد با لیزر

درمان فیستول با لیزر (Laser Fistula Treatment یا FiLaC) یکی از روش‌های نوین و کم‌تهاجمی در درمان فیستول مقعدی محسوب می‌شود که به‌ویژه در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است.

در این روش، یک فیبر لیزری نازک وارد مسیر فیستول می‌شود و با تاباندن انرژی کنترل‌شده لیزر، دیواره داخلی فیستول تخریب و بسته می‌شود. لیزر باعث از بین رفتن بافت عفونی و تحریک ترمیم طبیعی می‌گردد.

مزایای درمان فیستول با لیزر

با توجه به مزایای گسترده لیزر فیستول مقعدی اگر امکان این درمان برای شما وجود داشته باشد بهترین انتخاب برای درمان این بیماری خواهد بود. مزایای درمان فیستول مقعدی با لیزر شامل:

• عدم برش گسترده و خونریزی کم
• حفظ کامل عضلات اسفنکتر
• کاهش درد بعد از عمل
• دوره نقاهت کوتاه
• کاهش خطر بی‌اختیاری

معایب و محدودیت‌ها

هر روش درمانی معایب و عوارض منحصر به خود را خواهد داشت و لیزر فیستول مقعدی نیز با معایب و عوارض محدودی رو به رو است:

• احتمال عود در برخی بیماران
• هزینه بالاتر نسبت به روش‌های کلاسیک
• نیاز به انتخاب دقیق بیمار و مهارت جراح

لیزر بیشتر برای فیستول‌های ساده تا نیمه‌پیچیده از جمله فیستول اینتراسفنکتریک مناسب است و در بسیاری از موارد به‌عنوان جایگزین کم‌تهاجمی جراحی کلاسیک استفاده می‌شود.

نتیجه‌ گیری

فیستول اینتراسفنکتریک مقعد شایع‌ترین نوع فیستول مقعدی است که اغلب در اثر آبسه درمان‌نشده ایجاد می‌شود. تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان مناسب، نقش کلیدی در جلوگیری از عود و حفظ عملکرد اسفنکتر دارد. امروزه علاوه بر روش‌های جراحی کلاسیک، درمان فیستول با لیزر به‌عنوان یک گزینه کم‌تهاجمی و مؤثر برای بسیاری از بیماران مطرح است.

The post فیستول اینتراسفنکتریک مقعد چیست؟ appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

برای پاسخ علمی به این سوال باید میان دو نوع درمان لیزری تمایز قائل شد:

لیزر کم توان درمانی و جراحی بواسیر با لیزر پرتوان دی اکسید کربن که توسط دکتر زهرا سعادتی بدون بخیه انجام می شود. در این مقاله هر دو روش را از نظر درد بررسی کرده و با روش های دیگر مقایسه می کنیم.

پاسخ کوتاه این است که درد لیزر بواسیر در اغلب بیماران کمتر از جراحی سنتی است. بر اساس مطالعات بالینی، بیماران تحت درمان هموروئید با لیزر معمولا درد خفیف تر، نیاز کمتر به مسکن و دوره نقاهت کوتاه تری را تجربه می کنند.

شدت درد به عواملی مانند درجه هموروئید، نوع لیزر، تکنیک متخصص جراحی و لیزر و حساسیت فردی بیمار بستگی دارد. با این حال، شواهد علمی نشان می دهند که لیزر در مقایسه با هموروئیدکتومی باز یا همان جراحی بواسیر به روش سنتی، روش کم دردتری محسوب می شود.

درد لیزر کم توان در درمان بواسیر

لیزر کم توان یا Low Level Laser Therapy بیشتر برای کاهش التهاب، درد، خونریزی و تحریک ترمیم بافت استفاده می شود. در این روش هموروئید برداشته نمی شود و هیچ برش جراحی انجام نمی گیرد. بنابراین دردی هم در این روش احساس نمی کنید.

اکثر بیماران در حین انجام لیزر کم توان فقط احساس گرمای ملایم دارند و دردی گزارش نمی شود. تحقیقات نشان داده اند که این نوع لیزر با کاهش التهاب عصبی و افزایش جریان خون موضعی، به کاهش درد بواسیر به خصوص هموروئید ترومبوزه کمک می کند.

مطالعه منتشر شده در مجله علمی PubMed نشان می دهد که لیزر درمانی کم توان می تواند درد و علائم هموروئید را بدون ایجاد آسیب بافتی کاهش دهد: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34804743/

این روش بیشتر برای بواسیر خفیف تا متوسط یا بیمارانی که کاندید جراحی نیستند توصیه می شود.

درد جراحی بواسیر با لیزر پرتوان  CO2

در جراحی با لیزر پرتوان دی اکسید کربن، بواسیر یا همان پاکه هموروئید به طور کامل برداشته می شود اما برخلاف جراحی سنتی، نیازی به بخیه نیست. لیزر همزمان با برش، عروق را می بندد و خونریزی را به حداقل می رساند.

مطالعات بالینی نشان داده اند که درد بعد از جراحی لیزری به طور معناداری کمتر از هموروئیدکتومی باز است. در یک کارآزمایی تصادفی، میانگین نمره درد پس از جراحی لیزری کمتر از نصف جراحی سنتی گزارش شده است: https://www.bcsrj.com/ojs/index.php/bcsrj/article/view/1824

همچنین مرور سیستماتیک منتشر شده در مجله علمی PubMed که بیش از 1900 بیمار را بررسی کرده، کاهش درد بعد از عمل را یکی از مزایای اصلی جراحی لیزری معرفی می کند: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33469736/

بیشتر بیماران فقط در چند روز اول پس از عمل درد خفیف یا احساس فشار دارند که با مسکن های ساده کنترل می شود. علت عمده این موضوع این است که نیازی به بخیه های عمل بواسیر به روش هموروئیدکتومی با تیغ و کوتر ندارند.

بررسی تحقیقات علمی درباره درد لیزر بواسیر

تحقیقات علمی نتایج نسبتا ثابتی را نشان می دهند:

• درد بعد از لیزر هموروئید کمتر از جراحی باز است
• مصرف مسکن در بیماران لیزری کاهش می یابد
• بازگشت به فعالیت روزمره سریع تر اتفاق می افتد
• میزان رضایت بیماران بالاتر گزارش شده است

مطالعه جدید منتشر شده در PubMed نیز تایید می کند که تکنیک های لیزری با کاهش درد و عوارض بعد از عمل همراه هستند: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40576418/

مقایسه درد لیزر بواسیر با روش های دیگر

در مقایسه با جراحی سنتی، لیزر بواسیر با آسیب بافتی کمتر و کنترل همزمان خونریزی، درد خفیف تری ایجاد می کند و دوره نقاهت کوتاه تری دارد. همچنین در روش لیزر کم توان، به دلیل عدم برش و جراحی، میزان درد به حداقل می رسد و بسیاری از بیماران بدون درد درمان می شوند.

جراحی سنتی هموروئید

در جراحی سنتی، هموروئید به صورت فیزیکی برداشته می شود و به دلیل برش با تیغ و ایجاد زخم باز یا بخیه، معمولا درد بعد از عمل بیشتر و طولانی تر است.

• درد متوسط تا شدید
• نیاز طولانی به مسکن
• دوره نقاهت طولانی
• بخیه و زخم باز

جراحی با لیزر پرتوان CO2

در این روش، لیزر با دقت بالا هموروئید را حذف می کند و همزمان عروق خونی را می بندد که همین موضوع باعث کاهش درد، خونریزی و التهاب نسبت به جراحی کلاسیک می شود.

• درد کمتر نسبت به جراحی سنتی
• بدون بخیه
• خونریزی و التهاب کمتر
• ترمیم سریع تر

لیزر کم توان درمانی

لیزر کم توان بدون ایجاد برش جراحی عمل می کند و با کاهش التهاب و تحریک ترمیم بافت، کم دردترین گزینه درمانی برای بواسیر خفیف تا متوسط محسوب می شود.

• کمترین میزان درد
• بدون برش و جراحی
• مناسب بواسیر خفیف
• اثر درمانی تدریجی

عوامل موثر بر میزان درد لیزر بواسیر

تجربه درد در بیماران بعد از لیزر بواسیر متفاوت است و ارزیابی دقیق قبل از درمان اهمیت زیادی دارد. عوامل موثر بر میزان درد به شرح زیر است:

• شدت و درجه هموروئید
• نوع لیزر مورد استفاده
• تجربه و مهارت پزشک
• وجود التهاب یا عفونت
• آستانه تحمل درد بیمار

جمع بندی نهایی

بر اساس شواهد علمی، پاسخ به سوال آیا لیزر بواسیر درد دارد این است که لیزر در اغلب موارد با درد کمتر نسبت به جراحی سنتی همراه است. لیزر کم توان کاملا بدون درد است و برای کاهش علائم کاربرد دارد، در حالی که جراحی با لیزر CO2 با وجود برداشتن کامل هموروئید، درد کمتری نسبت به روش های کلاسیک ایجاد می کند و دوره نقاهت کوتاه تری دارد. عمل لیزری بواسیر توسط دکتر سعادتی بدون بخیه انجام می شود و بیمار درگیر کشیدن بخیه های بعد از عمل نیست و درد و نقاهت جراحی با بخیه را تجربه نخواهد کرد. انتخاب بهترین روش درمان باید با توجه به شرایط بیمار و نظر پزشک متخصص جراحی و لیزر ماهر در این زمینه انجام شود.

سوالات متداول درباره درد بعد از لیزر بواسیر

۱- آیا لیزر بواسیر بدون درد است؟

لیزر کم توان بدون درد یا با احساس گرمای خفیف در ناحیه انجام می شود و بیماران به ندرت نیاز به مسکن دارند. جراحی لیزری با لیزر پرتوان CO2 ممکن است چند روز اول پس از عمل درد خفیف تا متوسط ایجاد کند، اما شدت آن به مراتب کمتر از جراحی سنتی است.

۲- درد لیزر بواسیر چند روز طول می کشد؟

در اغلب بیماران، درد پس از لیزر کم توان بسیار ناچیز است و قابل چشم پوشی است. در جراحی لیزری پرتوان CO2، درد خفیف معمولاً بین ۲ تا ۵ روز طول می کشد و به کمک مسکن های ساده به راحتی کنترل می شود.

۳- آیا لیزر بواسیر از جراحی بهتر است؟

از نظر میزان درد، کنترل خونریزی و زمان نقاهت، لیزر بواسیر نسبت به جراحی سنتی مزیت قابل توجهی دارد. با این حال، انتخاب بهترین روش بستگی به شدت هموروئید و شرایط بالینی بیمار دارد و باید توسط پزشک متخصص جراحی و لیزر تصمیم گیری شود.

The post آیا لیزر بواسیر درد دارد؟ بررسی علمی درد لیزر هموروئید و مقایسه با روش های دیگر appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

در این مطلب ضمن بیان مراحل انجام و نحوه استفاده صحیح از پماد بواسیر، به رایج ترین اشتباهات بیماران و آسیب های احتمالی از آن می پردازیم.

کنترل خونریزی بواسیر با پماد

 برای کنترل خونریزی بواسیر با پماد باید ابتدا چند مورد مهم را مشخص کنید:

1. بواسیر از نوع خارجی است یا داخلی؟
2. خونریزی زیاد و شدید است یا قطره ای؟
3. بواسیر در چه مرحله ای می باشد؟ 

پمادها به تنهایی برای درمان خونریزی شدید بواسیر موثر نیستند، همچنین نمی توانند بواسیر ترومبوزه را درمان  کنند. اما برای خونریزی کم می توانید از پمادهای حاوی مواد قابض، ضد تورم و ترمیم کننده بافت استفاده نمایید. بواسیر داخلی شدید (مرحله 3 و 4) نیاز به درمان های تخصصی مانند جراحی، و عمل لیزری بواسیر دارد و نمی توان با پماد آن را درمان نمود.

نحوه استفاده صحیح از پماد بواسیر

مراحل و نحوه استفاده صحیح از پماد بواسیر به صورت زیر است:

1. شستن دست ها
2. پوشیدن دستکش لاتکس پزشکی
3. اعمال با احتیاط پماد روی توده بواسیری (بواسیر خارجی) یا وارد کردن آن به داخل مقعد با گوش پاک کن (بواسیر داخلی) استفاده از اپلیکاتور توصیه نمی شود. زیرا به بافت ناحیه آسیب می رساند.
4. پوشاندن بواسیر خارجی با استفاده از گاز استریل وازلینه (نچسب)
5. دراز کشیدن کامل به مدت 5 تا 10 دقیقه
6. دور انداختن دستکش ها
7. شستن دست ها

در ادامه مهمترین نکات برای انجام درست مراحل بالا را آورده ایم:

پیشگیری از انتقال آلودگی و عفونت به بافت بواسیر

در صورت بروز عفونت در بافت آسیب دیده هموروئید، کنترل خونریزی بواسیر بسیار مشکل می گردد. پس اولین قدم جلوگیری از عفونی شدن بواسیر هنگام استفاده از پماد است. برای جلوگیری از عفونت باید چند نکته را رعایت کنید: شستن دست با آب وصابون قبل و بعد از استفاده از پماد، شستن مقعد با آب و استفاده از دستکش پزشکی یکبار مصرف (در صورت امکان).

شستن دست ها با صابون غیر معطر قبل و بعد از استفاده از پماد الزامی است

تخلیه روده قبل از استفاده از پماد

برای اینکه پماد اثر دارویی و موثر خود را داشته باشد باید حداقل چند ساعت (حدودا ۲ الی ۳ ساعت) روی بافت آسیب دیده بماند. اگر بیمار با فاصله کوتاه بعد از استفاده پماد دفع داشته باشد اثر دارویی آن از بین می رود. به همین دلیل اول باید بیمار روده خود را خالی کند بعد از پماد بواسیر استفاده نماید. به طور معمول زمان مناسب استفاده از پماد هنگام صبح و شب قبل از خواب است. با این وجود پزشک باید مطابق با شرایط بیمار زمان و دفعات پماد را تعیین نماید.

داشتن پوزیشن مناسب برای راحتی استفاده از پماد

یکی از نکات مهم درباره نحوه صحیح استفاده از پماد بواسیر، رساندن دارو به بافت بواسیر بدون آسیب و ناراحتی می باشد. قرار دادن بدن در حالت مناسب برای انجام این کار ضروری است. برای بواسیر خارجی می توان از پوزیشن های خوابیده به پهلو، حالت دولا شده و حالت چمباته استفاده نمود. باید به آرامی مقداری از پماد با انگشت روی بافت هموروئیدی مالیده شود. برای داشتن دید کافی بهتر است از آینه استفاده شود.

برای هموروئید داخلی حالت خوابیده به پهلو غالبا راحت ترین پوزیشن برای استفاده از پماد بواسیر است. پماد باید وارد مقعد شود به همین خاطر اغلب از اپلیکاتور استفاده می گردد. برای استفاده راحت و نرساندن آسیب بیشتر به بافت هموروئیدی بهتر است از روان کننده استفاده شود. همچنین توصیه می شود به جای اپلیکاتور از گوش پاک کن استفاده کنید. همچنین پوشیدن دستکش و مالیدن پماد با کمک انگشت بهتر از استفاده از اپلیکاتور است.

بدترین اشتباهات در استفاده از پماد برای کنترل خونریزی بواسیر

بافت هموروئید به شدت آسیب پذیر است. اگر هنگام استفاده از پماد ناخن ها بلند باشند، احتمال ایجاد خراش و زخم جدید وجود دارد. به همین دلیل نه تنها به درمان بواسیر دست نمی یابید بلکه دچار زخم شقاق هم خواهید شد. همچنین برای کنترل خونریزی بواسیر نباید پماد را با فشار زیاد روی آن مالید چون می تواند زخم را باز کند و موجب افزایش خونریزی شود. استفاده مجدد از دستکش های لاتکس خطر انتقال عفونت را بالا می برد. بنابراین هر بار باید از دستکش نو استفاده نمود.

استفاده طولانی مدت از پمادها برای کنترل خونریزی بواسیر می تواند نتیجه معکوس داشته باشد. مخصوصا پمادهایی که حاوی ترکیبات کورتیکو استروئیدی هستند. این پمادها غالبا دوره استفاده یک هفته ای دارند، در دراز مدت با ضعیف کردن پوست، خطر خونریزی و عفونت را افزایش می دهند.

اشتباه مهم دیگر نشستن، بلند شدن و راه رفتن بلافاصله بعد از استفاده از پماد بواسیر مخصوصا برای هموروئید داخلی است. این کار موجب بیرون آمدن دارو از مقعد می گردد و تاثیر گذاری آن را کم می کند. توصیه می شود حداقل به مدت 5 تا 10 دقیقه بیمار بعد از استفاده از پماد بواسیر دراز بکشد تا دارو جذب شود.

سخن پایانی

 بخش مهمی از میزان تاثیر پمادها برای کنترل خونریزی بواسیر وابسته به استفاده صحیح از آنها است. داشتن پوزیشن مناسب، رعایت بهداشت، تخلیه روده قبل از استفاده پماد و دراز کشیدن بعد از اعمال پماد، تاثیر داروها را به شدت بالا می برد. همچنین بدون تجویز و توصیه پزشک هیج یک از این پمادها را تکرار نکنید و به دیگران توصیه نکنید.

The post نحوه استفاده صحیح از پماد برای کنترل خونریزی بواسیر appeared first on دکتر زهرا سعادتی.

آیا تشخیص بواسیر تنها با تکیه به علائم ظاهری ممکن است؟

در بیشتر موارد متخصص جراحی عمومی می تواند با در نظر گرفتن علائم بواسیر (مانند خونریزی، خارش، سوزش، درد) به همراه یک معاینه بالینی در مطب بواسیر را تشخیص دهد. اما بیمار به تنهایی نمی تواند به نتیجه درست برسد. چون علائمی مانند خونریزی، خارش و درد منحصر به بواسیر نیستند. بیماران مبتلا به شقاق، فیستول مقعد، آبسه مقعدی و دیگر بیماری های مقعد این علائم را دارند. از طرف دیگر بواسیر داخلی غالبا بدون درد و خونریزی است و تشخیص دقیق آن نیاز به آنوسکوپی دارد.

آنوسکوپی روش استاندارد و طلایی برای تشخیص بواسیر

در پزشکی روش استاندارد و روتین برای تشخیص بواسیر آنوسکوپی (Anoscopy) می باشد. آنوسکوپی به صورت خاص برای بررسی کانال آنوس (مقعد) طراحی شده است. بواسیر نیز در همین کانال ایجاد می شود.

 آنوسکوپی به صورت سرپایی در مطب انجام می شود و نیاز به بیهوشی و بی حسی ندارد. مگر در موارد محدود که بیمار دچار شقاق شدید یا اضطراب زیاد باشد که بی حسی موضعی استفاده می شود. زمان انجام آنوسکوپی غالبا کوتاه و بین یک تا سه دقیقه می باشد. بیمارانی که دچار درد و زخم شقاق می باشند نباید معاینه داخلی شوند. زیرا دستگاه آنوسکوپ می تواند به بافت مقعد آسیب برساند و زخم شقاق مقعدی را عمیق تر و دردناک تر کند.

آیا کولونوسکوپی جز آزمایش‌های تشخیصی بواسیر است؟

به طور معمول از کولونوسکوپی برای تشخیص بواسیر استفاده نمی شود. کولونوسکوپی برای بررسی قسمت پایین دستگاه گوارش یعنی روده بزرگ و قسمتی از روده کوچک استفاده می شود. این در حالی است که بواسیر در دهانه مقعد یا کمی بالاتر در کانال مقعد ایجاد می شود. کولونوسکوپی نیاز به بیهوشی یا سدیشن دارد و در مراکز درمانی تخصصی و بیمارستان انجام می شود. 

از کولونوسکوپی غالبا برای تشخیص سرطان کولون استفاده می گردد. نسبت به آنوسکوپی هزینه بسیار بیشتری دارد. بیمار باید قبل از انجام آن روده خود را با رژیم غذایی خاص و دریافت داروهای میلین پاکسازی نماید. هرچند که همزمان با انجام کولونوسکوپی امکان تشخیص مشکلات ناحیه مقعد نیز به طور همزمان وجود دارد. اما لزومی ندارد که برای تمام بیماران تجویز شود. اغلب برای بیماران بالای ۴۰ سال که با خونریزی مشکوک مراجعه می کنند همزمان با تشخیص بواسیر بررسی روده بزرگ با آزمایش و تصویربرداری کولونوسکوپی پیشنهاد می شود.

تفاوت آنوسکوپی و کولونوسکوپی

آنوسکوپی و کولونوسکوپی هر دو جز روش های تصویربرداری هستند اما قابلیت ها و اهداف بسیار متفاوتی دارند. کولونوسکوپ یک دستگاه شلنگ مانند پیشرفته است که مجهز به دوربین و لامپ می باشد. این دستگاه میتواند علاوه بر ایجاد دید برای پزشک، نمونه برداری بافتی و حذف زوائد گوشتی مانند پولیپ روده را انجام دهد. طول این دستگاه غالبا بیش از یک متر بوده و بسیار انعطاف پذیر است.

آنوسکوپ ابزاری بسیار ساده بدون دوربین و بدون منبع نور مستقل است. فقط برای ایجاد دید بیشتر و مشاهده کانال مقعد استفاده می شود. فاقد امکانات برای برداشت و نمونه گیری و برش بافت می باشد.

مهمترین آزمایش‌های تشخیصی بواسیر

برای تشخیص بواسیر هیچ آزمایش خون یا عکسبرداری لازم نیست. در واقع این آزمایشات هیچ کمک مستقیمی به تشخیص بیماری بواسیر نمی کنند. اما متخصص جراحی ممکن است برای آگاهی از وضعیت جسمی بیمار دستور آزمایش خون دهد. اگر بیمار مشکوک به آبسه عمقی، فیستول آنال و یا دارای توده های مشکوکی که شبیه هموروئید نیستند باشد، عکسبرداری انجام می شود.

در واقع تشخیص بواسیر یک روند بالینی دارد که غالبا به صورت زیر است:

1. گرفتن شرح حال بیمار: احساس خارش، درد و توده.
2. معاینه فیزیکی
3. آنوسکوپی (روش تشخیصی استاندارد در صورت نداشتن علائم درد و شقاق)

آنوسکوپی برای تشخیص کدام نوع بواسیر استفاده می شود؟

بواسیر به دو صورت می تواند ایجاد شود: 1-هموروئید خارجی 2-هموروئید داخلی. تشخیص بواسیر خارجی راحت تر است، چون قابل مشاهده و لمس می باشد و در اطراف مقعد ظاهر می شود. اما بواسیر داخلی غالبا بدون علامت های درد، خارش، سوزش و دیگر علائم بواسیر خارجی است. در بیشتر موارد بیمار به طور ناگهانی متوجه مدفوع خونی یا خونریزی مقعد می شود. برای اینگونه موارد که علائم ظاهری ندارد و مشکوک به هموروئید داخلی است آنوسکوپی استفاده می شود.

آنوسکوپی برای تشخیص سرطان مقعد یا رکتوم و پولیپ های ایجاد شده در پوشش مقعد نیز استفاده می شود.

استفاده از آنوسکوپی در روند درمان بواسیر داخلی

جدا از تشخیص بواسیر، آنوسکوپی برای درمان بواسیر داخلی یک ابزار حیاتی است. متخصص جراحی روش های درمانی زیر را با کمک آنوسکوپ برای بواسیر انجام می دهد:

• رابر بند: بستن هموروئید با کش
• اسکلروتراپی: از بین بردن بافت هموروئیدی با تزریق دارو
• درمان با لیزر و عمل لیزری بواسیر

همچنین برای پیگیری میزان تاثیرگذاری درمان های انجام شده پزشک از آنوسکوپی استفاده می کند. در مجموع این تکنیک پزشکی در مراحل تشخیص بواسیر داخلی، تعیین درجه بواسیر داخلی، انجام روش های درمانی و پیگیری درمان به کار می رود.

سخن آخر درباره آزمایش‌های تشخیصی بواسیر

رایج ترین و مهم ترین روش تشخیص بواسیر معاینه بالینی و آنوسکوپی است. کولونوسکوپی به طور خاص برای تشخیص سرطان کولون و دیگر مشکلات روده بزرگ طراحی شده است و غالبا برای تشخیص بواسیر استفاده نمی شود. جدا از بحث تشخیص از آنوسکوپی در مراحل درمان و پیگیری نتایج درمان استفاده می شود.

The post آزمایش‌های تشخیصی بواسیر: آنوسکوپی و کولونوسکوپی appeared first on دکتر زهرا سعادتی.